ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i Beyaz Saray'da düzenlenen görkemli bir devlet töreniyle ağırlıyor. Reuters haber ajansının aktardığına göre, dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerini bu yıl ikinci kez bir araya getiren zirvenin sembolik ağırlığı yüksek olsa da somut sonuçlarının sınırlı kalması bekleniyor.

Şi'nin 10 yılı aşkın sürenin ardından başkente yaptığı bu ilk ziyaret, diplomatik teamülleri de yıktı. Trump, mevkidaşını Andrews Hava Üssü'nde bizzat karşıladı. Bu hamle, bir ABD başkanının 11 yıl aradan sonra yabancı bir lideri askeri üste karşıladığı ilk olay olarak kayıtlara geçti. Çin resmi haber ajansı Xinhua'nın bildirdiğine göre Şi, iki ülke arasındaki barış içinde bir arada yaşama mantığının değişmediğine dikkat çekerek, "Pekin ile Washington rakipler değil, ortaklar olmalıdır" mesajını verdi.

"TEKLİ MÜCADELE YENİDEN CANLANIYOR"

Zirvede büyük çaplı bir diplomatik atılım beklenmiyor. Masadaki en somut başlık, karşılıklı gümrük vergilerinin yüzde 100'ü aştığı ticaret savaşını durduran ateşkesin uzatılması. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yürüttüğü temasların ardından ateşkesin 10 Ocak'a kadar uzatılması konusunda mutabakata vardıklarını duyurdu. 

Eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Kurt Campbell ise zirvenin diplomatik bir pazarlıktan ziyade bir güç gösterisi olduğuna vurgu yaparak, "Bu gerçekten de antik çağda 'tekli mücadele' olarak adlandırdığımız şeyin tarihsel yeniden canlanması. Her biri kendi medeniyetlerini temsil eden çok güçlü adamlar, birbirlerini ölçüyor ve karşı karşıya geliyor" değerlendirmesinde bulundu.

14 MİLYAR DOLARLIK PAZARLIK KOZU

İki liderin ajandasındaki en sıcak başlıkları Tayvan ve İran oluşturuyor. Çin'in ihracat kontrolleri ve nadir toprak elementleri üzerindeki hakimiyeti Şi'nin elini güçlendirirken, Trump ise Tayvan'a yönelik silah satışlarını masada tutuyor. Reuters'a konuşan kaynaklar, Şi'nin Trump'tan Tayvan'a silah satışlarını durdurmasını isteyeceğini, buna karşılık Pekin'in İran üzerinde baskı kurmaya yardımcı olmayı teklif ettiğini aktardı. Trump, mayıs ayındaki görüşmelerin ardından yaklaşık 14 milyar dolar (Yaklaşık 476 milyar TL) değerindeki bir silah paketini beklemeye aldığını duyurmuş ve bu hamleyi çok iyi bir pazarlık kozu olarak nitelendirmişti.

SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ HATTI KURULUYOR

Yapay zeka ve teknoloji savaşları da zirvenin kritik virajlarından biri. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yapay zekanın kontrolden çıkmasını engellemek amacıyla Soğuk Savaş döneminde kullanılan iletişim hattına benzer bir mekanizma kurulması fikrinin masada olduğunu belirtti. Rubio, bu mekanizmanın devletler arasında çatışmaya yol açabilecek tehlikeli olayların önlenmesine yardımcı olabileceği uyarısında bulundu. 

Öte yandan perşembe akşamı verilecek devlet yemeği, teknoloji devlerinin gövde gösterisine sahne olacak. Davetli listesinde Apple, Amazon, Alphabet, OpenAI, Tesla ve Nvidia gibi dev şirketlerin tepe yöneticileri yer alıyor. Trump'ın, Şi'nin esnetilmesini talep ettiği teknoloji ihracat kontrollerini sıkı bir şekilde uygulamaya devam etmesi öngörülüyor.