ABD’nin İran ekonomisini küresel finans sisteminden koparmaya yönelik yaptırımları sertleşirken Tahran, dış ticarette kripto varlıkların kullanım alanını genişletiyor. İran Merkez Bankası, ihracatçıların elde ettikleri dövizi ülkeye getirmelerine ilişkin katı kuralları gevşetirken Tether ve Bitcoin gibi kripto varlıkların sınır ötesi işlemlerde kullanılmasına daha fazla alan tanıyor. Böylece şirketlerin geleneksel bankacılık sistemi dışında ödeme yapabilmesinin önü genişliyor. 

Yaptırımların finans cephesinde yeni bir mücadele alanı yaratan hamlede, kripto varlıklar İran açısından yalnızca bir yatırım aracı değil, dış ticaretin devamını sağlayabilecek alternatif bir ödeme altyapısı haline geliyor.

HESABI KAPATILAMAYAN SERVET

İran yönetiminin çözmeye çalıştığı temel sorunlardan biri, ihracattan kazanıldığı halde ülkenin resmî döviz sistemine dönmeyen devasa büyüklükteki kaynak. İranlı yetkililerin açıklamalarına göre ülkeye geri dönmeyen veya hesabı henüz kapatılamayan ihracat gelirlerinin büyüklüğü 100 milyar doların üzerine çıkıyor.

Bu tutarın önemli bölümünün petrol ve enerji sektöründeki büyük kamu şirketleriyle bağlantılı olduğu belirtiliyor. Tahran yönetimi, ekonomik baskının arttığı dönemde bu kaynakların hangi yöntemle olursa olsun yeniden ekonomiye kazandırılmasını istiyor.

Kripto varlıklara yönelik esnemenin arkasındaki en önemli nedenlerden biri de bu döviz sıkışıklığı. Şirketlerin doğrudan dolar veya euro üzerinden işlem yapmakta zorlandığı bir ortamda dijital varlıklar, aradaki geleneksel banka zincirini kısmen ortadan kaldırabilecek bir araç sunuyor.

İran’ın dış ticaretinin büyüklüğü düşünüldüğünde Bitcoin veya Tether üzerinden yapılabilecek işlemlerin geleneksel finans sisteminin tamamının yerini alması beklenmiyor. Büyük ölçekli petrol, enerji ve sanayi ticaretinde likidite, işlem takibi ve karşı taraf riski halen ciddi sınırlamalar yaratıyor.

Buna rağmen kripto varlıklar küçük ve orta ölçekli işlemler, alternatif ödeme zincirleri ve yaptırım altında bulunan şirketlerin para transferleri açısından giderek daha önemli hale geliyor. İran’ın geniş Bitcoin madenciliği kapasitesi de ülkeye geleneksel ihracat dışında dijital varlık üretme imkânı sağlıyor.

Bu tablo, kripto piyasasının yaptırım altındaki ülkeler açısından finansal sistemin kenarında kalan bir yatırım alanı olmaktan çıkıp dış ticaret altyapısının parçalarından biri haline gelmeye başladığını gösteriyor.