“Dr. Kıyamet” lakaplı ekonomist; İran savaşı, Hürmüz Boğazı, yükselen tahvil getirileri ve piyasalarda olası bir düzeltmeye dikkat çekti. Buna rağmen Roubini, yapay zeka yatırımlarının ekonomiye destek olabileceği görüşünü koruyor.
Piyasalara ilişkin karamsar tahminleri nedeniyle yıllardır “Dr. Kıyamet” olarak anılan ekonomist Nouriel Roubini, bu kez ABD ekonomisinin önündeki riskleri sıraladı.
Yatırım ortamına genel olarak iyimser yaklaşmayı sürdüren Roubini'ye göre tablo tamamen rahat değil. Bloomberg'e yaptığı değerlendirmede ekonomist; devam eden İran savaşı, enerji piyasasındaki kırılganlık, tahvil getirilerindeki yükseliş ve piyasalarda yaşanabilecek bir düzeltmeyi öne çıkardı.
Roubini'nin dikkat çektiği nokta şu: Yapay zeka yatırımları güçlü bir ekonomik ivme yaratabilir, ancak jeopolitik ve finansal riskler hâlâ masada.
1. HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN KAPALI KALMASI EN BÜYÜK RİSKLERDEN BİRİ
Roubini'nin ilk dikkat çektiği başlık, Basra Körfezi üzerinden petrol akışında yaşanan kesintiler.
İran savaşının başlamasından bu yana enerji piyasasında oluşan baskının petrol fiyatlarını yılın başlarında sert şekilde yukarı taşıdığı belirtildi. Ham petrol fiyatları savaş döneminde gördüğü zirveden gerilese de Roubini'ye göre tehlike geçmiş değil.
Çatışmaların sürmesi ve petrol rezervlerinin azalması halinde fiyatların yeniden yükselmesi mümkün. Bu da yalnızca enerji maliyetlerini değil, enflasyonu ve ekonomik büyümeyi de doğrudan etkileyebilir.
Yüksek petrol fiyatları, işte tam bu nedenle hisse senetleri gibi riskli varlıklar üzerinde de baskı oluşturuyor.
Uluslararası gösterge Brent petrolün, ABD ile İran'ın yeni saldırılar düzenlediği hafta yüzde 6 yükseldiği belirtildi. ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) son verilerine göre ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi'ndeki ham petrol stokları da geçen ay 43 yılın en düşük seviyesine geriledi.
2. İRAN SAVAŞI ARA SEÇİMLERDEN SONRA DAHA DA BÜYÜYEBİLİR
Roubini'nin ikinci uyarısı doğrudan siyasi takvimle bağlantılı.
Ekonomiste göre İran çatışmasının bu yıl yapılacak ABD ara seçimlerinden sonra daha da sertleşme ihtimali bulunuyor.
Roubini, ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık mirasına ilişkin hesaplarının yönetimin savaşa yaklaşımını etkileyebileceğini ve İran üzerindeki askeri baskının artırılmasına yol açabileceğini öne sürdü.
Roubini bu ihtimali şu sözlerle dile getirdi:
“Temsilciler Meclisi'ni kaybederlerse ve o da savaşı kazanmaya çalışmak için İran'ı bombalamaya başlarsa, bu her zaman bir risk.”
Yani Roubini'ye göre seçim sonuçları yalnızca ABD iç siyasetini değil, İran savaşının seyrini de etkileyebilir.
3. TAHVİL GETİRİLERİNDE YENİ YÜKSELİŞ BASKISI
Üçüncü risk ise ABD tahvil piyasasında.
Roubini, hükümetin büyüyen bütçe açıklarına yönelik endişelerin ve kendi ifadesiyle ihtiyaç duyulan “mali konsolidasyonun” tahvil getirilerini daha da yukarı taşıyabileceğini söyledi.
Ekonomist, “Bu gerçekleşmezse tahvil getirileri yükselebilir ve bu durum baskı oluşturabilir ve iç talebin bir bölümünü dışlayabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD tahvil piyasası bir süredir ülkenin bütçe açığının sürdürülemez seviyelere çıkabileceği ve enflasyonun uzun süre yüksek kalabileceği endişeleriyle karşı karşıya.
Yatırımcıların ABD devlet borcunu taşımak için daha yüksek getiri talep etmesi, tahvil faizlerini yukarı itebiliyor. Faiz ve enflasyon beklentileri de bu hareketin yönünü belirleyen temel unsurlar arasında.
4. PİYASALARDA DÜZELTME İHTİMALİ MASADA
Roubini'nin yatırım görünümüne ilişkin tonu genel olarak olumlu olsa da piyasalardaki yükselişin kesintisiz devam edeceğini düşünmüyor.
“Bazı düzeltmeler yaşanabilir.” diyen Roubini, mevcut yapay zeka rallisini ise bir piyasa balonu olarak görmediğini söyledi.
Ekonomist, “Aşağı yönlü riskler her zamanki şüpheliler ancak gerçek bir küresel yatırım patlamasının ortasındayız.” ifadelerini kullandı.
Yüksek tahvil getirilerinin devam etmesi ve piyasaların mevsimsel olarak daha zayıf bir döneme girmesi, diğer ekonomistlerin de düzeltme ihtimalini gündeme getirmesine neden oluyor.
Business Insider'ın aktardığı Bank of America analizine göre S&P 500, 1928'den bu yana Ağustos-Ekim döneminde ortalama olarak yılın en zayıf 3 aylık performansını sergiliyor. Endeksin düşüş yaşadığı yıllarda ise bu dönemdeki ortalama düzeltmenin yüzde 7,35 olduğu belirtiliyor.
ROUBİNİ YAPAY ZEKA YATIRIMLARINDA NEDEN İYİMSER?
Bütün bu risklere rağmen Roubini'nin piyasa görünümü tamamen karamsar değil. Bunun temel nedeni ise yapay zekaya yapılan dev yatırımlar. Teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına milyarlarca dolar harcaması, Roubini'ye göre ekonomide ciddi bir yatırım dalgası yaratıyor. Bu yatırımların önümüzdeki dönemde sağlayabileceği verimlilik artışı da yatırım ortamını destekleyebilir.
