Ege Üniversitesi Soruşturmasında Şeffaflık Çağrısı: Eski Rektör Necdet Budak’ın Durumu Araştırıldı mı?

27 kişinin tutuklandığı soruşturma kapsamında eski rektörün bilgisine başvurulup başvurulmadığı kamuoyunca merak ediliyor

Ege Üniversitesinin geçmiş dönemlerdeki bazı ihale, satın alma ve döner sermaye işlemlerine ilişkin yürütülen adli soruşturma kamuoyundaki yerini koruyor.

Basına yansıyan bilgilere göre soruşturma kapsamında İzmir merkezli altı ilde operasyon düzenlendi; aralarında kamu görevlileri ile şirket temsilcilerinin de bulunduğu çok sayıda şüpheli gözaltına alındı. Sonraki süreçte 27 kişinin tutuklandığı bildirildi. Soruşturma dosyasındaki şüpheliler hakkındaki kesin hukuki değerlendirme, yargılama sürecinin sonunda yapılacak.

Kamuoyuna yansıyan haberlerde, soruşturmanın Ege Üniversitesi döner sermaye işletmelerinde yaklaşık 3,1 milyar liralık kamu zararı oluştuğu yönündeki iddialarla bağlantılı olduğu belirtiliyor. Ancak söz konusu tutarın hangi işlemlerden oluştuğu, tamamının adli soruşturmaya konu edilip edilmediği ve kesinleşmiş bir kamu zararı niteliği taşıyıp taşımadığı yetkili makamların ayrıntılı açıklamasıyla netlik kazanabilir.

Dönemin yönetiminin sorumluluğu gündemde

Prof. Dr. Necdet Budak, 18 Ekim 2017 tarihinde Ege Üniversitesi rektörlüğüne atandı. İkinci kez atandığı rektörlük görevi 12 Aralık 2025 tarihinde sona erdi. Dolayısıyla soruşturmaya konu edildiği bildirilen işlemlerin önemli bir bölümünün Budak’ın rektörlük yaptığı döneme rastladığı görülüyor.

Bu durum, eski rektörün otomatik olarak hukuki veya cezai sorumluluk taşıdığı anlamına gelmiyor. Ceza sorumluluğu şahsidir; bir kişinin sorumlu tutulabilmesi için bilgisi, talimatı, imzası, ihmali veya işlemlerle bağlantısı somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Bununla birlikte soruşturmanın kapsamı nedeniyle şu sorular kamuoyu açısından önem taşıyor:

Prof. Dr. Necdet Budak’ın bilgisine başvuruldu mu?

Rektörlük makamının onayından geçen ihale, satın alma, harcama ve döner sermaye işlemleri incelendi mi?

Mali işlemlerdeki imza, yetki ve denetim zinciri ortaya çıkarıldı mı?

Üniversitenin üst yönetiminin gözetim ve denetim sorumluluğu bakımından herhangi bir idari veya adli değerlendirme yapıldı mı?

Kamuya açık kaynaklarda, Budak’ın soruşturma dosyasındaki hukuki statüsünü veya ifadesine başvurulup başvurulmadığını kesin biçimde ortaya koyan ayrıntılı bir savcılık açıklamasına ulaşılamıyor. Bu nedenle “dosyada olmadığı” ya da “hakkında hiçbir inceleme yapılmadığı” şeklinde kesin bir hüküm kurmak yerine, yetkili makamlardan açıklama talep edilmesi daha doğru bir habercilik yaklaşımı olacaktır.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yapılan ziyaret

Tartışmaların yoğunlaşmasına neden olan gelişmelerden biri de Prof. Dr. Necdet Budak’ın 18 Haziran 2026 tarihinde Adalet Bakanı Akın Gürlek’i makamında ziyaret etmesi oldu.

Budak’ın ziyarete ilişkin paylaşımında, milletvekilliği döneminden tanıdığı Bakan Gürlek’e gerçekleştirdiği ziyaret ve nazik kabulü için teşekkür ettiği aktarıldı. Görüşmenin içeriğine ilişkin kamuoyuna yansıyan ayrıntılı bir açıklama ise bulunmuyor.

Bir kişinin Adalet Bakanı’nı ziyaret etmesi tek başına soruşturmaya müdahale edildiğine, ayrıcalık sağlandığına veya herhangi bir hukuka aykırılığa kanıt oluşturmaz. Bu yönde somut bir belge ya da yetkili makam açıklaması bulunmadan ziyaret ile soruşturma arasında doğrudan bağlantı kurulması doğru değildir.

Bununla birlikte ziyaretin soruşturmanın kamuoyunda tartışıldığı bir dönemde gerçekleşmesi, görüşmenin içeriği hakkında sorular sorulmasına neden oldu.

Görüşmede Ege Üniversitesi soruşturması gündeme geldi mi?

Ziyaret önceden planlanmış rutin bir görüşme miydi?

Görüşmenin soruşturmayla herhangi bir bağlantısı bulunuyor muydu?

Bu soruların yanıtlanması hem kamuoyundaki spekülasyonları önleyebilir hem de ziyaretin tarafları hakkındaki haksız değerlendirmelerin önüne geçebilir.

Ziraat Bankası Yönetim Kurulu üyeliği

Prof. Dr. Necdet Budak’ın rektörlük görevinin sona ermesinden yaklaşık dört ay sonra, 9 Nisan 2026 tarihinde Ziraat Bankası Yönetim Kurulu Üyeliğine seçildiği bankanın resmî internet sitesinde ve genel kurul belgelerinde yer alıyor.

Bu görevlendirme tek başına Ege Üniversitesi soruşturmasıyla bağlantılı bir durum olarak değerlendirilemez. Böyle bir bağlantı kurulabilmesi için somut belge, açıklama veya hukuki tespit gerekir.

Ancak soruşturmanın büyüklüğü ve kamuoyunda oluşan tartışmalar nedeniyle Budak’ın eski görevi sırasında yürütülen mali süreçler bakımından herhangi bir incelemeye tabi tutulup tutulmadığının açıklanması, yeni kamu görevi konusunda da şeffaflığın sağlanmasına katkıda bulunacaktır.

Yetkili makamlara açıklama çağrısı

Soruşturmanın gizliliği ilkesi, savcılık makamlarının dosyadaki bütün bilgi ve belgeleri kamuoyuna açıklamasını engelleyebilir. Ancak soruşturmanın kapsamına, incelenen dönemlere ve kurumun üst yönetiminin sorumluluğunun değerlendirilip değerlendirilmediğine ilişkin genel bir bilgilendirme yapılması mümkündür.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, Adalet Bakanlığı, Ege Üniversitesi ve gerektiğinde ilgili denetim kurumlarının şu konularda açıklama yapması kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından önem taşıyor:

Soruşturma hangi yılları ve hangi mali işlemleri kapsıyor?

Yaklaşık 3,1 milyar lira olarak ifade edilen tutarın hukuki ve mali niteliği nedir?

Dönemin rektörlük yönetiminin bilgisine veya sorumluluğuna ilişkin inceleme yapıldı mı?

Necdet Budak’ın ifadesine ya da bilgisine başvuruldu mu?

Budak’ın Adalet Bakanı Akın Gürlek ile görüşmesinde soruşturma gündeme geldi mi?

Suçlama değil, şeffaflık talebi

Haberde adı geçen Prof. Dr. Necdet Budak hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunduğuna veya soruşturmaya müdahale ettiğine ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmamaktadır.

Bu nedenle Budak’ın “korunduğu”, kendisine “dokunulmadığı” veya görevlendirilmesinin soruşturmayla bağlantılı olduğu yönünde kesin ifadeler kullanılması, somut delil ortaya konulmadığı sürece masumiyet karinesine ve kişilik haklarına aykırı sonuçlar doğurabilir.

Bununla birlikte 27 kişinin tutuklandığı ve milyarlarca liralık kamu zararı iddialarının tartışıldığı bir soruşturmada, dönemin en üst yöneticisinin idari ve hukuki sorumluluğunun araştırılıp araştırılmadığını sormak meşru bir kamu yararı konusudur.

Kamuoyunun beklentisi herhangi bir kişinin peşinen suçlanması değil; soruşturmanın makam, görev veya siyasi geçmiş ayrımı yapılmadan yürütüldüğünün şeffaf ve denetlenebilir biçimde ortaya konulmasıdır.

Cumhurbaşkanlığına yönelik soru

Soruşturmanın kapsamı ve kamuoyunda oluşan tartışmalar nedeniyle Cumhurbaşkanlığı makamının süreç hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediği de merak ediliyor.

Ancak Cumhurbaşkanı’na hangi bilgilerin sunulduğu, konunun Cumhurbaşkanlığı gündemine gelip gelmediği veya bu konuda herhangi bir talimat verilip verilmediği hakkında doğrulanmış, kamuya açık bir bilgi bulunmuyor.

Bu nedenle Cumhurbaşkanlığına yöneltilebilecek habercilik sorusu şu şekilde ifade edilebilir:

Ege Üniversitesi soruşturması, kamu zararı iddiaları ve dönemin üst yönetiminin sorumluluğunun araştırılıp araştırılmadığı konusunda Cumhurbaşkanlığına resmî bir bilgilendirme yapılmış mıdır?

Bu soruların yanıtını söylentiler veya siyasi değerlendirmeler değil; soruşturma belgeleri, denetim raporları ve yetkili makamların açıklamaları vermelidir.

Yanıt hakkı

Haberde adı geçen Prof. Dr. Necdet Budak’ın, Ege Üniversitesi Rektörlüğünün, Ziraat Bankasının, Adalet Bakanlığının ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının konuya ilişkin açıklama ve düzeltmeleri yayımlanacaktır.