Geçtiğimiz gün Ukrayna'nın başkenti Kiev semalarında sirenler yeniden çalmaya başladı. Ukrayna hava savunma sistemleri peş peşe devreye girdi, gökyüzünde patlamalar yaşandı ve şehir bir kez daha karanlığa gömüldü. Ancak bu kez dikkat çeken şey yalnızca saldırının büyüklüğü değildi. Moskova’nın kullandığı dil, hedef seçimi ve zamanlaması çok daha farklı bir tabloya işaret ediyor. Kremlin giderek daha görünür şekilde Ukrayna devletinin “yaşayabilirlik kapasitesine” saldırıyor.
Son haftalarda artan bombardımanlar, hipersonik füze kullanımı, enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Zelenskiy yönetimine dönük psikolojik baskı bunun en önemli göstergeleri arasında. Özellikle Rus yetkililerin kullandığı karar alma merkezleri söylemi dikkat çekiyor. Çünkü bu ifade savaşın devlet mekanizmasının kalbinde yürütülmek istenildiğini gösteriyor olabilir.
Moskova savaşın ilk döneminde hızlı sonuç almayı hedefliyordu. Kiev’in kısa sürede baskı altına alınması, Ukrayna yönetiminin çözülmesi ve Batı’nın sınırlı tepki vermesi bekleniyordu. Ancak savaş uzadıkça tablo değişti. Bugün Rusya Donbas hattında ilerleme sağlasa da savaşın kaderini değiştirecek büyük bir kırılma oluşturabilmiş değil. Ukrayna ise Batı desteğiyle yalnızca savunma yapan bir aktör olmaktan çıkmaya başladı. Özellikle son dönemde Rus petrol tesislerine, hava üslerine ve lojistik merkezlerine yönelik drone saldırıları Moskova'da ciddi bir rahatsızlık oluşturuyor.
Son saldırıların dikkat çekici tarafı yoğunluk kadar sembolik hedefler. Rusya askeri hedeflerle birlikte, şehir yaşamını, psikolojik güvenlik hissini ve devlet kapasitesini hedef alıyor. Bu aslında klasik askeri zafer arayışından farklı bir strateji. Kremlin giderek daha fazla “yıpratma savaşı” modeline yöneliyor olabilir. Eğer Ukrayna tamamen ele geçirilemiyorsa, sürdürülebilir bir devlet haline gelmesi engellenebilir.
Bu yüzden Kiev’e yönelik saldırılar halkı yormayı, göçü artırmayı, yatırım ortamını bozmayı, Batı desteğini aşındırmayı amaçlayan uzun vadeli baskı araçlarına dönüşüyor.
Rusya’nın son dönemde kullandığı söylem de bu stratejiyi destekliyor. Özellikle diplomatlara yönelik örtülü tehditler ve Kiev’in sürekli hedef alınması Batı’ya dönük psikolojik bir mesaj içeriyor:
“Ukrayna’nın başkenti artık istikrarlı bir savaş arkası bölge değil.”
Bu mesaj özellikle Avrupa açısından kritik. Çünkü Batılı ülkeler savaşın kontrollü biçimde sürdürülebileceğini düşünüyordu. Ancak Kiev’in sürekli ağır saldırılar altında kalması Avrupa’da yeni bir korku üretmeye başladı. Ya savaş gerçekten kontrolden çıkarsa? Son dönemde Baltık ülkelerinde yaşanan alarm durumları ve NATO içindeki güvenlik tartışmaları da bu psikolojiyi büyütüyor.
Kremlin’in saldırıları artırdığı döneme bakıldığında dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. ABD seçim atmosferine girmiş durumda.
Avrupa ekonomik baskılarla uğraşıyor VE İran krizi küresel gündemi meşgul ediyor. Moskova bunu stratejik fırsat olarak görüyor olabilir. Çünkü Kremlin uzun süredir Batı’nın savaş yorgunluğuna oynuyor. Özellikle Washington’daki siyasi belirsizlik Rusya açısından önemli bir fırsat penceresi yaratıyor. Trump’ın NATO ve Ukrayna konusundaki söylemleri Avrupa’da ciddi bir güvensizlik oluşturmuş durumda.
Son saldırılarda kullanılan Rusya’nın yerel yapım Oreşnik hipersonik füzesinin yeniden gündeme gelmesi de dikkat çekici. NATO’ya "çatışmayı tırmandırma kapasitesi hala bizim elimizde" mesajı veriliyor. Özellikle hipersonik sistemlerin görünür hale getirilmesi, Rusya’nın savaşın psikolojik boyutunu büyütmeye çalıştığını gösteriyor. Moskova korku üretme kapasitesiyle de üstünlük kurmaya çalışıyor.
Başka bir ifadeyle Rusya artık Ukrayna’yı tamamen işgal etmekten çok, tam anlamıyla toparlanamayan bir devlet yapısına dönüştürmeye çalışıyor olabilir. Özellikle savaşın uzun bir döneminde dikkat edilen hassasiyetlerin ardından Kiev’e yönelik son yoğun saldırılar da bu stratejinin en görünür aşamalarından biri gibi duruyor. Kremlin belki de artık zaferi haritada değil, Ukrayna’nın sürdürülebilirliğini kırmakta arıyor.
