Tartışmaların fitilini, ABD'nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle'un geçtiğimiz günlerde Dedeağaç'a gerçekleştirdiği ziyaret ateşledi. Büyükelçi ziyaret sırasında bölgedeki askeri tesislerde incelemelerde bulunurken, Dedeağaç'ın Washington açısından "hayati ve stratejik öneme sahip" olduğunu vurguladı.

DEDEAĞAÇ NEDEN STRATEJİK GÖRÜLÜYOR?

Ege Denizi kıyısında, Türkiye ve Bulgaristan sınırlarına yakın bir noktada bulunan Dedeağaç, son yıllarda NATO ve ABD'nin Avrupa'ya yönelik askeri lojistik faaliyetlerinde önemli bir merkez haline geldi.

Uzmanlara göre bölgenin en önemli avantajlarından biri, Karadeniz ve Doğu Avrupa'ya yapılacak askeri sevkiyatlarda İstanbul ve Çanakkale Boğazları'na alternatif lojistik güzergâhlar sunabilmesi. Bu nedenle ABD ve NATO, özellikle Ukrayna savaşı sonrasında Dedeağaç Limanı'nın kullanımını artırdı.

"SUDA BENZERİ BİR YAPI" İDDİASI

Yunan basınında yer alan haberlerde, bugüne kadar ağırlıklı olarak sevkiyat ve tatbikat amaçlı kullanılan tesislerin, Girit'teki Suda Körfezi'nde bulunan NATO ve ABD tesislerine benzer şekilde daha kalıcı bir askeri merkeze dönüştürülebileceği ileri sürüldü.

Ancak şu aşamada ABD veya Yunanistan hükümetlerinden Dedeağaç'ta yeni bir kalıcı Amerikan üssü kurulacağına ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil. İddialar büyük ölçüde medya haberleri ve kulis bilgilerine dayanıyor.

ABD'NİN BÖLGEDEKİ VARLIĞI NE DURUMDA?

ABD'nin Dedeağaç'ta bağımsız ve egemen bir Amerikan üssü bulunmuyor. Bölgedeki tesisler Yunan Silahlı Kuvvetleri'ne ait olup, ABD personeli ikili savunma anlaşmaları kapsamında belirli dönemlerde bu tesisleri kullanabiliyor.

Nitekim 2025 yılında bazı medya organlarında yer alan "ABD Dedeağaç'tan çekiliyor" haberleri de Washington tarafından yalanlanmıştı. Pentagon yetkilileri, Dedeağaç'ın ABD'ye ait bir üs olmadığını, Yunanistan'a ait tesislerin anlaşmalar çerçevesinde kullanıldığını açıklamıştı.

TÜRKİYE'NİN YAKININDAKİ KRİTİK NOKTA

Dedeağaç'ın Türkiye sınırına yaklaşık 40 kilometre mesafede bulunması, bölgedeki her askeri gelişmeyi Ankara açısından da yakından takip edilen bir konu haline getiriyor.

Son yıllarda ABD askeri araçları, zırhlı birlikler ve lojistik unsurlarının Dedeağaç üzerinden Doğu Avrupa'ya sevk edilmesi, bölgenin stratejik önemini artırırken, Yunan basınında ortaya atılan "kalıcı üs" iddiaları da bu nedenle dikkatle izleniyor.

Şu an için ortada resmi olarak ilan edilmiş yeni bir Amerikan üssü bulunmasa da, ABD'nin Dedeağaç'a verdiği stratejik önem ve bölgedeki askeri hareketlilik, Doğu Akdeniz ve Ege'deki güvenlik dengeleri açısından tartışılmaya devam ediyor.