Küresel piyasalarda geçen hafta %8,84 gibi yüksek bir primle 104,31 dolardan kapanış yapan Brent petrolün varil fiyatı yeni haftaya da gergin başladı. TSİ 06:00 itibarıyla 107,60 dolardan fiyatlanan petrol, ilk işlemlerde %3’ü de aşan oranda yükseliş kaydetti.

Geçen haftaki işlemlerde 110 dolar sınırına kadar yükselen ve mayıstan bu yana ilk defa 100 dolar üzerinde haftalık kapanış yapan petroldeki son yükseliş, Orta Doğu’da çok farklı boyuta ulaşan arz risklerinden kaynaklandı.

ENERJİ ALTYAPISINA SIÇRAYAN ÇATIŞMA

Petrol fiyatlarını etkileyen son gelişmelere bakıldığında; Orta Doğu'daki çatışmanın enerji altyapısına yayılması arz endişelerini daha yüksek boyutlara taşıdı. Suudi Arabistan, insansız hava araçlarının saldırılarının ardından hasar gören kritik Doğu-Batı ham petrol boru hattını kapattı. Günde yaklaşık 7 milyon varil taşıma kapasitesine sahip hattın ne zaman yeniden devreye alınacağı da henüz açıklanmadı.

Basra Körfezi'ndeki petrol sahalarını Kızıldeniz'deki ihracat terminallerine bağlayan bu boru hattı, Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'nı bypass ederek petrol sevkiyatı yapabilmesi açısından kritik önem taşıyor. Hattın devre dışı kalması, Hürmüz'deki güvenlik risklerinin sürdüğü bir dönemde petrol fiyatları üzerindeki risk primini artırdı.

HÜRMÜZ'DE TANSİYON DÜŞMÜYOR

Bu arada Hürmüz Boğazı'nda da tanker saldırıları devam ediyor. Pazar günü bir gemiye isabet eden cisim nedeniyle yangın çıktığı ve mürettebatın tahliye edildiği bildirildi.

Yemen'de İran destekli Husilerin stratejik Perim Adası'na ulaşması ise Bab el-Mandeb'deki petrol taşımacılığına yönelik riskleri artırdı.

Bütün bu gelişmelerin ardından İran ile Körfez ülkeleri arasında Hürmüz Boğazı'ndaki durumu görüşmek üzere Umman'da yapılması planlanan toplantının ertelenmesi de piyasalardaki tansiyonu artırdı.

"DAHA UZUN SÜRELİ BİR RİSK OLUŞTURABİLİR"

Uzmanlar Hürmüz ve Bab el-Mandeb'deki güvenlik risklerine, Suudi Arabistan'ın alternatif ihracat güzergahındaki kesintinin de eklenmesinin “petrol piyasasında daha uzun süreli bir risk oluşturabileceğine” dikkat çekiyor.

Piyasaların odağında ise Doğu-Batı boru hattının ne zaman yeniden çalışacağı ve Hürmüz'deki tanker trafiğinin ne ölçüde sürdürülebileceği bulunuyor. Bu iki konudaki gelişmelerin, petrol fiyatlarının yönü açısından belirleyici olacağı ifade ediliyor.

GÜNLÜK 25 MİLYON VARİL RİSK ALTINDA

Enerji piyasası analistleri, Hürmüz Boğazı’ndan günlük arz kesintisinin 15 milyon varile ulaştığını, Bab el-Mandeb Boğazı’ndan ise günlük 9 milyon varile kadar petrol arzı gerçekleştiğini aktararak; yaklaşık 25 milyon varil arzın risk altında olduğunu ifade ediyor. Bu rakamın, günlük 100 milyon varillik petrol piyasası için oldukça büyük bir risk teşkil edebileceği aktarılıyor.