Geçtiğimiz günlerde ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack'ın Suriye Özel Temsilciliği görevinin sona ermesini analiz etmiş ve bunun Washington'ın Suriye politikasında yeni bir döneme işaret edip etmediğini sorgulamıştık. O günlerde en çok tartışılan başlıklardan biri de Barrack'ın temsil ettiği çizginin devam edip etmeyeceğiydi.
Aradan çok kısa bir süre geçti ve Washington'dan dikkat çekici bir karar geldi.
Tom Barrack bu kez Irak Özel Temsilcisi olarak görevlendirildi.
Bu gelişme ilk bakışta görev değişikliği gibi görünse de aslında çok farklı bir mesaj içeriyor. Çünkü Washington Barrack'ı masadan kaldırmadı. Tam tersine bölgenin en kritik dosyalarından birinin başına getirdi.
Barrack'ın Irak görevine getirilmesi son günlerde ortaya atılan birçok iddiayı da zayıflatmış oldu.
Özellikle İsrail'in Suriye politikası üzerinden Barrack'a yönelik diplomatik baskı uyguladığı yönündeki yorumlar yeniden tartışmaya açılmıştı. Bu karar Barrack'ın Beyaz Saray nezdindeki ağırlığının korunduğunu gösteriyor.
Daha da önemlisi, Suriye'de savunduğu yaklaşımın tamamen terk edilmediğine işaret ediyor. Çünkü Irak dosyası bugün Suriye'den bağımsız değil.
Washington son dönemde iki ülkeyi tek bir jeopolitik alan olarak okumaya başladı.
Barrack'ın bölgedeki temaslarına bakıldığında dikkat çeken en önemli unsur Türkiye ile kurduğu yakın koordinasyon oldu.
Suriye'nin yeniden merkezi bir devlet haline gelmesi, sınır güvenliği, enerji koridorları ve bölgesel entegrasyon gibi başlıklarda Ankara ile Washington arasında son dönemde daha fazla ortak zemin oluştuğu görülüyor.
Çünkü Irak bugün Kalkınma Yolu Projesi'nin merkezi, enerji koridorlarının geçiş noktası, PKK varlığının bulunduğu alan ve İran nüfuzunun en güçlü hissedildiği ülkelerden biri.
Barrack'ın görevlendirilmesiyle birlikte Washington'ın Irak'ta daha merkezi, daha istikrarlı ve daha entegre bir devlet yapısını desteklemeye devam edeceği anlaşılıyor.
Bu yaklaşım Ankara'nın uzun süredir savunduğu perspektifle önemli ölçüde örtüşüyor.
Kararın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise İran boyutunda ortaya çıkıyor. Çünkü Irak uzun yıllardır Tahran'ın bölgesel nüfuz ağının en önemli halkalarından biri oldu.
İran destekli milis yapılar, siyasi partiler ve ekonomik ağlar sayesinde Irak üzerinde ciddi bir etki kurdu. Ancak son dönemde Washington'ın yaklaşımı değişmeye başladı. Amaç artık yalnızca İran destekli gruplarla mücadele etmek değil Irak devletinin kurumsal kapasitesini güçlendirmek.
Bu iki yaklaşım arasındaki fark oldukça önemli. Çünkü güçlü devlet yapıları büyüdükçe milis ağlarının hareket alanı daralıyor.
Barrack'ın görevlendirilmesinin dikkat çekici sonuçlarından biri de terör örgütü PKK açısından ortaya çıkıyor.
Son dönemde hem Ankara hem Bağdat PKK'nın Irak'taki hareket alanını daraltmaya yönelik adımlar attı.
Özellikle Irak hükümetinin örgüte yönelik tutumunda önceki yıllara göre daha farklı bir yaklaşım görülüyor. Washington'ın Irak'ta daha güçlü merkezi devlet vurgusu yapması da bu süreci destekliyor. Çünkü devlet kapasitesinin arttığı bir denklemde silahlı ve özerk yapıların hareket alanı doğal olarak daralıyor.
Bu nedenle Barrack'ın Irak dosyasına gelmesi PKK açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmiyor.
Aslında son gelişmeler daha büyük bir dönüşüme işaret ediyor olabilir.
Uzun yıllar boyunca Washington Suriye'yi ayrı, Irak'ı ayrı, İran'ı ayrı, terörle mücadeleyi ayrı başlıklar altında değerlendirdi bugün ise daha bütüncül bir yaklaşım ortaya çıkıyor.
Suriye'deki istikrar, Irak'taki devlet kapasitesi, İran'ın nüfuzu, enerji koridorları ve terör örgütlerinin hareket alanı aynı stratejik çerçevenin parçaları haline geliyor.
Tom Barrack'ın Irak görevine getirilmesi de bu nedenle sıradan değil. .
