Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki yetkinliklerini güçlendirmek, teknolojik bağımsızlığını pekiştirmek, ekonomik ve toplumsal değer üretme potansiyelinden azami ölçüde yararlanmak amacıyla hazırlanan “Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030)”, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmî Gazete’de yayımlanarak, yürürlüğe girdi. 

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada planın 2030 yılına kadar Türkiye’nin yol haritasını belirleyeceğini belirterek, yapay zekânın yalnızca teknolojik bir alan değil; ekonomik refahın, rekabet gücünün ve egemenlik sınırlarının yeni belirleyicilerinden biri olduğunu vurguladı. 

“DÖNÜŞÜMÜN SEYİRCİSİ DEĞİL, ÖNCÜLERİNDEN OLACAĞIZ”

“Türkiye olarak bu dönüşümün seyircisi değil, öncülerinden olacağız” diyen Kacır, şöyle devam etti:

• “ Kendi değerleriyle yapay zekâ teknolojileri geliştiren, güvenilir ürün ve hizmetler üreten; sanayiden sağlığa, eğitimden kamu hizmetlerine kadar stratejik alanlarda yapay zekâ çözümlerini ölçeklendiren bir Türkiye inşa edeceğiz.

• Nitelikli insan kaynağımız, güçlü Ar-Ge altyapımız, girişimcilik ekosistemimiz ve üretim kabiliyetimizle Türkiye’yi yapay zekâ alanında yatırımın, yeteneğin ve yenilikçi teknolojilerin merkezi hâline getireceğiz.

• Yapay zekâyı Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığının ve ekonomik kalkınmasının yeni güç alanlarından biri kılacağız.

• Yapay zekânın sunduğu imkânlardan milletimizin refahı ve insanlığın ortak faydası için en üst düzeyde yararlanacağız. 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planımız milletimize hayırlı olsun.” 

“FARK ET, İSTİFADE ET, ÜRET VE YÖNET”

2021-2025 dönemini kapsayan Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’nin kazanımları üzerine inşa edilen ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda; kamu, özel sektör, üniversiteler ile sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle hazırlanan eylem planı, Türkiye’nin yapay zekâ vizyonunu geleceğe taşıyacak somut bir yol haritası sunuyor.

İnsan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda şekillendirilen Eylem Planı; “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” olmak üzere dört temel eksen üzerine kuruldu.

 Plan kapsamında yapay zekâ ekosisteminin enerji, hesaplama donanımı, altyapı, modeller/veri ve uygulamalardan oluşan beş temel katmanının yanı sıra yetenek, finansman ve düzenleme alanlarını güçlendirmeye yönelik 16 öncelikli eylem hayata geçirilecek.

 Kamu kaynakları ile özel sektör yatırımlarının ortak hedefler etrafında mobilize edilmesiyle Türkiye’nin yapay zekâ alanında yalnızca tüketen değil; geliştiren, üreten, ihraç eden ve güvenilir şekilde yöneten bir ülke konumuna ulaşması ve 1 trilyon lirayı aşan bir ekonomik değer oluşturulması hedefleniyor.

100 BİN YAPAY ZEKÂ UYGULAMA PROFESYONELİ KAZANDIRILACAK

Eylem Planı’nın uygulanması, ilgili kamu kurumlarının koordinasyonunda performans göstergeleri ve şeffaf izleme mekanizmalarıyla takip edilecek.

Yol haritası doğrultusunda 2026-2027 döneminde temel yönetişim yapılarının kurulması, sektörel veri alanlarının pilotlanması, kamuda öncü yapay zekâ uygulamalarının devreye alınması ve hesaplama kapasitesine dönük yatırımların şekillendirilmesi hedefleniyor.

 2028-2030 döneminde ise pilot uygulamaların yurt geneline ölçeklendirilmesi, geliştirilen yerli ve sektörel modellerin ticarileştirilmesi ve uluslararası stratejik iş birliklerinin derinleştirilmesi önceliklendirilecek.

Stratejik insan kaynağı hedefleri doğrultusunda, e-Devlet Kapısı üzerinden tüm vatandaşların yapay zekâ yetkinlik düzeylerini ölçebilecekleri ve kişiye özel gelişim haritalarına yönlendirilebilecekleri ulusal bir değerlendirme altyapısı kurulacak.

Toplam 5 milyon vatandaşa yapay zekâ farkındalığının kazandırılmasının amaçlandığı süreçte; ekosisteme 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ile 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi planlanıyor.

ÖZEL SEKTÖRDEN 500 MİLYAR TL TUTARINDA YATIRIM MOBİLİZE EDİLECEK

Altyapı, teknoloji ve yatırım hedefleri kapsamında ise 1 GW veri merkezi kurulu gücüne ulaşılması; araştırmacılar, girişimler ve KOBİ'ler için dünya standartlarında yüksek hesaplama kapasitesinin doğrudan erişime açılması öngörülüyor.

 Özel sektörden 500 milyar TL tutarında yatırımın harekete geçirileceği plan dahilinde; sektörel temel modeller geliştirilecek, fiziksel yapay zekâ ve robotik alanında yerli üretim yetkinlikleri artırılacak ve en az beş öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları faaliyete geçirilecek

Tüm kamu kurum ve kuruluşlarının uygulama sürecinde etkin rol üstleneceği Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı dokümanının detaylarına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın resmî internet adresi olan www.sanayi.gov.tr/yapayzekaeylemplani üzerinden erişilebilecek.