Almanya'nın en büyük bankası Deutsche Bank'a ait milyonlarca gizli belgenin sızdırılmasıyla gündeme gelen Rus oligarklarla bağlantılı şüpheli para transferlerinde Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) Avrupa Birliği (AB) finans sistemine giriş kapısı olarak kullanıldığı ortaya çıktı.
Bu kapsamda Alman kamu yayıncısı ZDF, Der Spiegel, Financial Times ve uluslararası gazetecilik kuruluşlarının ortaklaşa yürüttüğü Inside Deutsche Bank araştırmasında, bankaya ait 15 milyondan fazla gizli belge incelendi. Belgelerde Rus oligarkların finansal işlemleri, yaptırım riskleri, şüpheli para hareketleri ve banka yönetiminin iç denetim uyarılarına yaklaşımı ele alındı. GKRY'de yayımlanan Cyprus Mail ve SigmaLive gazeteleri de araştırmanın sonuçlarını okuyucularına duyurarak, Rus müşterilerin Güney Kıbrıs'ı AB finans sistemine ulaşmak için bir "arka kapı" olarak kullandığına ilişkin delillere yer verdi.
Sızdırılan Deutsche Bank belgelerinde, 2017-2020 yılları arasında paravan şirketlerden oluşan bir ağ üzerinden 1,7 milyar euroyu aşan şüpheli işlem gerçekleştirildiği ortaya çıktı. Banka içindeki soruşturmada "Project Wingman" adı verilen finansal ağın merkezinde, büyük bölümü Hong Kong, Güney Kıbrıs ve İngiltere'de kurulu 15 şirketin bulunduğu belirlendi. Uluslararası araştırmayı yürüten gazeteciler, söz konusu ağ üzerinden para gönderen veya alan bazı şirketlerin ABD tarafından 2018 yılında yaptırım listesine alınan Rus milyarder Oleg Deripaska ile bağlantılarını tespit etti. Deripaska'nın adının şirketlerin resmi kayıtlarında doğrudan yer almamasına rağmen para transferleri üzerinden aile üyeleri, iş ortakları ve bağlantılı kişilerle ilişkiler tespit edildiği bildirildi.
Deutsche Bank'ın şüpheli finansal ağı yaklaşık üç yıl boyunca tespit edemediği, 2020 yılında başlatılan iç incelemede yaklaşık 3 bin işlemin araştırıldığı belirtildi.
Deutsche Bank'ın Rus sermayesiyle ilişkilerine yönelik araştırmada, GKRY merkezli RCB Bank'ın geçmişteki işlemleri de gündeme getirildi. Deutsche Bank'ın 2016 yılında RCB Bank ile muhabir bankacılık ilişkisini sonlandırdığı, bankanın ise yaklaşık 2 milyar dolarlık denizaşırı finansal işlemlerle ilgili iddiaları reddettiği belirtildi. ABD ve İngiltere'deki düzenleyici kurumların Rusya bağlantılı şüpheli hisse senedi işlemleri nedeniyle 2017 yılında Deutsche Bank'a toplam 630 milyon dolar para cezası verdiği hatırlatıldı.
Rum basınında yer alan haberlerde, Deutsche Bank'ın Rus müşterileriyle bağlantılı finansal işlemlerinde GKRY'deki bankacılık kuruluşlarının geçmişte de incelemelere konu olduğu vurgulandı.
GKRY'deki bankacılık faaliyetlerine ilişkin geçmiş soruşturmalarda FBME Bank da yer aldı. ABD'nin New York Eyaleti Finansal Hizmetler Dairesi tarafından 2020 yılında yayımlanan resmi düzenleyici belgelerde, Deutsche Bank'ın 2008 yılından itibaren FBME ile bağlantılı 826 şüpheli işlem tespit ettiği kaydedildi. Belgelerde FBME'nin GKRY'deki şubesinin Deutsche Bank ile muhabir bankacılık ilişkisi yürüttüğü, şüpheli işlemlere ilişkin risklerin yıllar boyunca bankanın kayıtlarında bulunduğu belirtildi. Güney Kıbrıs'ta faaliyet gösteren FBME Bank'ın Rus müşterilerden 1 milyar doların üzerinde mevduat topladığı, Kremlin bağlantılı para hareketlerine ilişkin iddiaların ardından polis soruşturmasına konu olduğu da Rum basınındaki haberlerde yer aldı.
GKRY'de yayımlanan Cyprus Mail, Deutsche Bank belgelerine ilişkin haberinde, Rus oligarkların Güney Kıbrıs'ı AB'ye açılan bir "arka kapı" olarak kullandığına dikkat çekti. SigmaLive ise, sızdırılan belgelerin GKRY'nin Rus sermayesiyle bağlantılı finansal işlemlerdeki rolüne ilişkin yeni sorular ortaya çıkardığını aktardı. Haberlerde Rus milyarder Roman Abramovich'in GKRY'deki şirketleriyle bağlantılı mali işlemlerinin de ayrı soruşturmalara konu olduğu belirtildi. GKRY polisinin Abramovich'in varlıklarının Güney Kıbrıs merkezli şirketler aracılığıyla yönetilmesine ilişkin inceleme başlattığı ve konunun 21 Ekim'de Rum Meclisi Kurumlar Komitesi'nde ele alındığı bildirildi.
Deutsche Bank, uluslararası araştırmanın ardından yaptığı açıklamada, gündeme getirilen olayların büyük bölümünün geçmiş yıllara, bazılarının ise 20 yıl öncesine dayandığını savundu. Banka, söz konusu olayların gerekli durumlarda yetkili kurumlarla birlikte incelendiğini belirtirken, 2019-2025 döneminde iç kontrol ve risk yönetimi sistemlerini güçlendirmek amacıyla 7 milyar euro yatırım yaptığını bildirdi. Mevcut ve geçmiş müşteri ilişkileri hakkında yorum yapmaktan kaçınan Deutsche Bank'ın açıklamasına rağmen sızdırılan belgeler bankanın Rus oligarklarla ilişkilerini ve GKRY bağlantılı finansal işlemlerini yeniden gündeme taşıdı.
KAYNAK : İHA