Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından gerçekleştirilen ihaleler ve dağıtım bölgesi genişleme işlemleri neticesinde günümüzde 81 il merkezinin tamamında, 853 ilçede ve 140 beldede doğal gaz dağıtım hizmeti veriliyor.
Doğal gaz dağıtım sektöründe imalatı yapılan boru hattı uzunluğu 230 bin kilometreyi aştı. Doğal gaz kullanımının ülkemiz genelinde yaygınlaştırılması amacıyla bu yatırımlara hız kesmeden devam edilecek.
Doğal gaz dağıtım sektöründe yatırımlar hızla devam ederken, kaliteli ve güvenli işletmecilik için de kararlı adımlar atılıyor. Doğal gaz şebekeleri yaygınlaştıkça şebekelerin güvenli bir şekilde işletilmesine yönelik çalışmalar sürüyor. Çünkü doğal gazı hızlı bir şekilde vatandaşlarımızın hizmetine sunarken işletme aşamasında can ve mal güvenliği önceleyen tedbirlerin de ihmal edilmemesi büyük öneme sahip.
Doğal gaz dağıtım faaliyetleri, EPDK tarafından lisanslandırılan 73 adet doğal gaz dağıtım şirketi ile yürütülüyor. Bu denli geniş bir şirket çeşitliliği olan dağıtım sektöründe; etkin işletmecilik, tüketici memnuniyeti, hizmet kalitesi ve sistem güvenliği gibi hususlarda şirketler tarafından farklı uygulamaların ve yaklaşımların önüne geçilmesini teminen, EPDK tarafından Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı hazırlanarak kamuoyunun ve ilgili kurum/kuruluşların görüşüne sunuldu.
EPDK tarafından çıkarılması planlanan mevzuatla, dağıtım şirketlerinin teknik işletmecilik faaliyetleri kapsamında;
• Acil müdahale merkezine gelen ihbarların sınıflandırılması, ihbarlara göre talimatnamelerin hazırlanması, ihbar verenin yönlendirilmesi ve ihbar alımından başlayarak ihbara ilişkin müdahalenin gerçekleştirilmesine kadarki süreçlerde tüm dağıtım şirketleri için azami düzeyde verimli “tek tip” hizmet sağlanıyor. Hiçbir dağıtım şirketi bu hizmetleri ihmal edemeyecek
• Acil müdahale ve bakım - onarım araçlarının tasarımı ve taşıması gereken nitelikler belirlenerek tüm yurtta tek tip tasarımlı araçlar hizmet verecek. Diğer bir deyişle bütün Türkiye’de hizmet verecek tek tip tasarımdaki doğal gaz acil müdahale araçları vatandaşlarımız tarafından kolayca tanınacak ve acil müdahalelerde zaman kaybının önüne geçilecek.
• Acil müdahale ve bakım - onarım personelinin sahada etkin müdahalelerde bulunabilmesini teminen alması gereken asgari eğitimler belirleniyor. Sahadaki tüm personel etkin eğitim süreçlerinden geçirilecek ve özellikle güvenlik konusunda yetkin nitelikte yetiştirlecek.
• Acil ve afet durumlarda, acil durum kriz merkezinin ivedilikle aktif hale getirilmesi ve gereği halinde diğer dağıtım şirketlerinden personel, araç, ekipman ve malzeme yardımının sağlanması ve dağıtım şirketi tarafından diğer firmalardan destek alınmasına yönelik somut adımlar atılıyor. Yani acil ve afet durumlarında farklı bölgelerde görev yapan dağıtım şirketleri daha etkin ve verimli işbirliği yapacak vatandaşın can ve mal güvenliği için gerekli adımlar ivedilikle atılacak.
• Dağıtım şebekesi ve işletme ekipmanlarının bakım programlarının belirlenmesi ve şebekeye yönelik stok takiplerinin etkin bir şekilde yapılmasına yönelik hükümler getiriliyor.
• Vatandaşların can ve mal güvenliğinin sağlanmasını teminen doğal gaz kaçak tarama faaliyetlerinin periyotları daha da net hale getirilecek. Afet, acil durum ve hasarların oluştuğu durumlarda bu bölgelerde ivedilikle kaçak tarama yapılması hususu öncelikli olacak.
• Vatandaşların kaçak doğal gazı hissedebilmesi için şebekedeki koku malzemesinin miktarı azami düzeye çıkarılacak…Ayrıca sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokulandırılmadan kullanım talep eden serbest tüketicilere kokusuz gaz sağlanmasına yönelik imkanlar getiriliyor.
• Şebekede hasar meydana geldiğinde; hasarın meydana geldiği alanın emniyete alınması ve müşterilerin bilgilendirilmesi, hasarlara müdahale usulleri ve hasarların maliyetlendirilmesine yönelik detaylar netleştirilecek.
(Örneğin bir olay meydana geldiğinde, olay yeri ivedilikle güvenli hale getirilecek ve gereği halinde emniyet birimlerinden destek alınabilecek, eğer gaz kesintisi meydana gelmişse veya gelecek ise bu kesintiden etkilenen müşteriler ivedilikle bilgilendirilecek, hasara ilişkin tutanak tutulacak (hasara ilişkin tutulacak tutanak tek tipleştirilecek), hasara sonrası meydana gelen olaya yönelik çağrı merkezine ve acil müdahale merkezine gelebilecek tüm çağrıların karşılanmasına yönelik önlemler alınacak, hasar sonrası ivedilikle onarım yapılacak, onarıma yönelik maliyet kalemlerinin (atık gaz bedeli dahil) ne şekilde hesaplanacağı belirlenmiş olacak, bu bedel hasara neden olan kuruma/kuruluşa yansıtılacak ve böylece diğer alt yapı kuruluşlarının doğal gaz şebekelerine hasar vermeme konusunda daha dikkatli olmaları sağlanmış olacak)
• Çelik hatlarda korozyon meydana gelmemesine yönelik katodik koruma uygulamasında, elektrik arkı oluşmamasına yönelik topraklama uygulamasında standartlara uyum sağlanması, yerinde gerekli kontrollerin yapılması ve bu işlerin hangi firmalar tarafından yapılabileceği hususu detaylandırılıyor.
• Sokakta ve kırsal alanlarda doğal gaz dağıtım şebekesi veya istasyonu olduğuna ve bölgede şebeke çalışması yapılıyor ise buna dair vatandaşların bilgilendirilmesine yönelik olarak, işaret direkleri ve uyarı levhalarının tasarımları ve nereye montaj edilmesi gerektiğine yönelik detaylar tek tip hale getirilecek.
• Doğal gaz dağıtım şebekesinin ilk defa ve afet ya da hasar onarımı sonrasında işletmeye alınma prosedürlerinde uyulması gereken asgari kurallar belirleniyor.
Hazırlanan taslakla;
Şebeke ilk defa devreye alınıyorsa; yapılacak olan hazırlık çalışmaları ve işletmeye alınmasına yönelik asgari prosedürler belirlenmiş olacak,
Afet ya da hasar sonrası şebeke tekrar devreye alınıyorsa: istasyonların, hatların ve gereği halinde iç tesisatların ne şekilde kontrol altına alınacağı (binalara tekrar doğal gaz verilmeden önce daireler tek tek gezilerek aboneler bilgilendirilecek) ve bunların ne şekilde tekrar işletmeye alınacağına yönelik gerekli prosedür belirlenmiş olacak.
Özellikle 2023 yılında yaşadığımız deprem sonrası elde edilen tecrübeler ve son yıllarda uygulamada karşılaşılan bazı sorunlar dikkate alınarak hazırlanan söz konusu mevzuat taslağına ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarından alınacak görüşler değerlendirilecek ve görüşler çerçevesinde nihai hali verilen taslak onaylanmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna sunulacak.
