Erdoğan ve ekibi olağanüstü çaba gösterdi, ateşkes yürürlüğe girdi, dikkatler İslamabad’ta kurulacak masaya çevrildi
Kırılgan bir ateşkes sürecine girdik. Trump ve adamları “zafer naraları” atsa da İran’a diz çökertemedikleri ortada.
Bununla birlikte, İran’ın kara ve demir yollarını vuran, enerji santrallerinin bazılarını yok eden, köprüleri, su arıtma tesislerini yerle bir eden bir Amerika ve İsrail var.
Aynı zamanda, askeri ve siyasi hedefler olarak birbirinden ayrılan iki ülke var.
Amerika-İsrail ikilisinin çullandığı İran, onca kayıp yaşamasına rağmen hala ayakta. Savaş öncesi protestolara katılanlar bile şu anda İran’da Amerika-İsrail ikilisine karşı sokakta.
İsrail, ateşkes kararını geç duymaktan şikayetçi. Amerika tarafıysa iç kamuoyuna dönük “zafer anlatıları” peşinde.
Arka planda yürüyen diplomasi ve nihayet ateşkes kararı nasıl alındı?
ERDOĞAN’IN LİDER DİPLOMASİSİ BU KEZ DE İŞE YARADI
Öncelikle dün akşam saatlerinde Pakistan Başbakanı Şerif attığı Türkçe tivitte Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür etti, onu hatırlatalım.
Şerif, “Bölgesel barış için Pakistan’ın mütevazi ve samimi çabalarına yönelik teşvik edici ve destekleyici nazik sözlerinden dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan’a müteşekkirim.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan dün önce Amerika Başkanı Trump ile ardından Pakistan Başbakanı Şerif ile görüştü.
Görüşme sonrasında Şerif’in açıklaması bize bir şey söylüyor.
Arka planda, Türkiye’nin ve lideri Erdoğan’ın olağan üstü çabasını…
Ateşkesin sağlanması için diplomasi yürüttüğü gerçeğini.
40 gün süren savaşın ilk gününden son gününe kadar Türkiye hem tüm tehditlere rağmen savaştan kendini uzak tuttu…
Hem, arabulucu ve kolaylaştırıcı rol üstlendi.
Bu süreçten Amerika’dan, Çin’e, Rusya’dan, Almanya’ya… Fransa’dan, İspanya’ya, Azerbaycan’dan Mısır’a, Katar’dan, Birleşik Arap Emirlikleri’ne, İran’dan Suudi Arabistan’a kadar sorunun içinde ve dışında hangi muhatap varsa iletişime geçti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ekibi, gece gündüz demeden barışın yeniden tesisi ve ateş kesin sağlanması için çalıştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, devlet ve hükümet başkanlarıyla; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ve MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın muhataplarıyla geliştirdiği ilişkinin neticesinde…
Pakistan’ın çağrısı ve Çin’in Amerika’yı iknası sonucunda şimdilik kırılgan bir ateşkes sürecine girildi.
Amerika ile İran’ın Pakistan’ın Başkenti İslamabad’ta masaya oturacak olması önemli. Bizim için daha da önemli olan o masanın bir yerinde Türkiye’nin de olması.
Tıpkı, Gazze ateşkes anlaşmasının yapıldığı Şarm El Şeyh’teki masada olduğumuz gibi.
Savaşa dair de birkaç tespit yapmakta fayda var.
İran, ateşkesin Lübnan’ı da kapsayacağını söyledi. Ancak bir metin yok. Bir imza yok. Bu nedenle mesele ortada kaldı.
İkinci husus, Amerika ile İran arasındaki ateşkes anlaşmasının İsrail tarafının ne kadar uyacağına ilişkin endişelerin yüksekliği.
Zira dün gün boyu Lübnan’da hem de sivillere yönelik saldırılarını sürdüren İsrail, ateşkese uymayacağını ortaya koydu.
Gazze’de 70 bin insanı çoluk çocuk demeden katleden İsrail’i durduran ateşkes anlaşmasının garantörü Amerika Başkanı Trump olmuştu.
Trump, Şarm El Şeyh’e gelip Türkiye’nin ne olduğu masada ateşkes ve Gazze’nin yeniden yapılandırılmasına dönük kendisini bağlayıcı metne imza atmıştı.
O günden sonra İsrail’in ateşkesi her ihlal ettiğinde Trump’ın müdahil olması için çağrılar yapıldı. Ve Trump İsrail’i bir yönüyle Gazze’de durduran aktör olarak öne çıktı.
Bugün yeni bir ateşkes süreci yaşanıyor. “İran medeniyeti bu gece yok olacak” diyen Trump, verdiği sürenin dolmasına az bir zaman kala “İran geri adım attı, biz zafer kazandık” deyip Pakistan’ın iki haftalık ateşkes çağrısına Çin’in iknası sonucunda “evet” dedi.
O halde, bugünden itibaren ateşkesin garantörü Amerika Başkanı Trump’tır. Ateşkesi ihal etme ihtimali olan İsrail’in tutumunu “denetleyecek” olan da Trump’tır. Tıpkı Gazze ateşkesinin kalıcı olmasındaki rolü gibi.
Artık İslamabad’ta kurulacak masanın akıbetine kilitlenmiş durumdayız. Oradan bir kalıcı barış anlaşması çıkması çok zor ama en azından uzun süreli ateşkes devam etsin isteriz.
İzlemekteyiz, bakalım yakın gelecek ne gösterecek?
