Bazı coğrafyalar vardır; yalnızca haritalarda yer almazlar, insanlığın hafızasında da yer edinirler.

Ne yazık ki son yüzyılda bu kadim topraklar çoğu zaman terörle, çatışmayla, yoksullukla, gerilimlerle ve terörle anıldı. Oysa bir coğrafyayı yalnızca acılarıyla tanımlamak, ona yapılabilecek en büyük haksızlıklardan biridir. Çünkü insanlık tarihinin en eski medeniyet havzalarından birini yalnızca son yüzyılın krizlerine hapsetmek, binlerce yıllık hafızayı görmezden gelmektir.

Oysa bu topraklar, peygamberlerin yürüdüğü yolların, bilgelerin nefes verdiği medreselerin, şairlerin ve alimlerin iz bıraktığı büyük bir medeniyet coğrafyasıdır.

Ahlat' tan Cizre'ye kadar uzanan bu geniş havza yalnızca şehirlerden oluşmaz. Burası Anadolu ile Mezopotamya' nın buluştuğu, doğuyla batının birbirine dokunduğu, farklı dillerin, inançların ve kültürlerin yüzyıllar boyunca aynı göğün altında yaşadığı büyük bir insanlık mirasıdır.

Göbeklitepe' nin suskun taşlarında insanlığın ilk sorularını görürüz.

Harran'ın ilim halkalarında aklın yürüyüşünü...

Diyarbakır surlarında devlet tecrübesini...

Mardin'in taş sokaklarında farklılıkların birlikte yaşayabilme iradesini...

Bu eserler yalnızca bir bölgenin mirası değildir. Onlar bütün insanlığın ortak hafızasına düşülmüş önemli notlardır.

Çünkü medeniyetler herhangi bir kavmin mülkü değildir.

Ve bu topraklarda yaşayan herkesin pay sahibi olduğu büyük bir hikâyedir.

Yalnızca şehir kurmakla medeniyet olunmaz.  Asıl mesele insan yetiştirmektir.

Bir medeniyetin büyüklüğü saraylarının yüksekliğiyle değil; yetiştirdiği insanların ufkuyla ölçülür.

İrfan, yalnızca bilgi sahibi olmak değildir.

Bu yüzden Güneydoğu Anadolu'nun yetiştirdiği isimler yalnızca kendi çağlarının değil, insanlığın ortak mirasının da bir parçasıdır.

Ehmedê Xanî aşkın diliyle toplumun ve kimliğin meselelerini anlattı.

Melayê Cizîrî varoluşun sırlarını şiire dönüştürdü.

Feqiyê Teyran tabiatla insan arasındaki bağın peşine düştü.

İdris-i Bitlisî devlet aklıyla tarih bilincini buluşturdu.

Bediüzzaman Said Nursî ilim ile imanın arasına yeni köprüler kurmaya çalıştı.

Aynı kültür nehri içinde Yusuf Nabi, Erzurumlu İbrahim Hakkı, Nef'î, Ziya Gökalp, Cahit Sıtkı, Necip Fazıl, Ahmet Arif, Sezai Karakoç, Erdem Bayazıt, Akif İnan ve Nuri Pakdil de kendi seslerini bu büyük koroya kattılar.

Fakat hepsinin beslendiği kaynak aynıydı:

Bu nedenle mesele etnik köken meselesi değildir.

Nitekim Harran'ın yıldızları altında yetişen alimler yalnızca İslam dünyasına değil, insanlığın ortak bilgi birikimine katkıda bulundular.

Bu topraklardan yükselen ilim ışığı asırlar boyunca doğudan batıya ulaştı.

Böylece tarih bize unutulmaması gereken büyük bir hakikati tekrar hatırlattı:

Medeniyetin gerçek gücü silahta değil, bilgidedir.

Ama gönüller ancak ilim, adalet ve ahlakla kazanılır.

Çünkü medeniyetleri ayakta tutan surlar değil, değerlerdir.

İşte bu yüzden dil de bir medeniyet meselesidir.

Dil yalnızca konuşmak için kullanılan bir araç değildir.

Bir milletin sevinçlerini, acılarını, türkülerini, dualarını ve tecrübelerini taşıyan görünmez bir köprüdür.

Bir dili yok saymak, bir hafızayı yok saymaktır.

Bir hafızayı yok saymak ise insanın kendisine yabancılaşmasıdır.

Kürtçe de bu coğrafyanın asırlardır taşıdığı büyük kültür damarlarından biridir.

Türkçe, Arapça ve Farsçayla birlikte aynı medeniyet ikliminde gelişmiş; farklı topluluklar arasında köprü vazifesi görmüştür.

Çünkü büyük medeniyetler dillerin savaşıyla değil, dillerin buluşmasıyla doğar.

Ötekileştirme, inkâr ve dayatma ise ancak ayrılığı derinleştirir.

Bugün "Terörsüz Türkiye" hedefi konuşuluyorsa, bunun yolu yalnızca güvenlik politikalarından geçmez.

Asıl ihtiyaç duyulan şey; adaletin güçlenmesi, eşit vatandaşlığın kökleşmesi, hukukun herkese aynı mesafede durması ve ortak hafızanın yeniden inşa edilmesidir.

Çünkü Türklerin, Kürtlerin ve Arapların tarihine dikkatle bakıldığında görülen manzara çatışma değil; büyük ölçüde kader ortaklığıdır.

Bir lokma ekmeği ve bir bardak suyu bölüşenler...

Bugün yapılması gereken şey yeni ayrılıklar üretmek değil, eski kardeşlikleri yeniden hatırlamaktır.

Bir binanın taşları nasıl birbirine yaslanarak ayakta kalıyorsa, bu ülkenin insanları da ancak birbirine dayanarak yükselebilir.

Büyük idealler ancak büyük birlikteliklerle gerçekleşir.

Barışın kök saldığı, hukukun güven verdiği, kültürlerin kendini özgürce ifade ettiği bir Türkiye; yalnızca bugünün değil, yarının da teminatı olacaktır.

Göbeklitepe' nin taşlarından Harran'ın ilim halkalarına, Diyarbakır surlarından Mardin'in sokaklarına kadar uzanan o kadim hafıza yeniden konuşacaktır:

Bu toprakların gerçek hikayesi çatışmanın değil, kardeşliğin, huzurun ve barışın hikâyesidir. Öyle idi ve öyle kalmalıdır.