Haber7-ÖZEL

Avrupa başkentleri, son dönemde ulaştırma hatlarından tedarik zincirlerine kadar geniş bir yelpazede patlak veren gizemli “sabotaj” ve ihbar dalgasıyla çalkalanıyor. Yolcu uçaklarının art arda acil iniş yapmasına yol açan bomba tehditleri ve eş zamanlı siber müdahaleler, batılı güvenlik birimlerini alarm seviyesine geçirdi. İrlanda Hükümeti tarafından Cuma günü yapılan değerlendirmede, "Bunun koordineli bir yıkıcı kampanya olması muhtemel görünüyor" ifadesine yer verilerek tehlikenin boyutuna dikkat çekildi. Basın organlarına iletilen kritik mesajlarda yer alan "Bu hafta yaşananlar, Avrupa'yı yakın gelecekte bekleyenlerin sadece küçük bir parçası" uyarısı ise kıtadaki tedirginliği daha da tırmandırdı.

SAVAŞ VE BARIŞ ARASINDA: GRİ BÖLGE

Gelişmeleri ekranlarda değerlendiren İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, karşı karşıya kalınan tabloyu açıkça "hibrit saldırganlık ve psikolojik savaş girişimi" olarak nitelendirdi. Doğrudan askeri unsurların değil, halkın günlük yaşamını idame ettirdiği sistemlerin hedef alınması stratejistlerin de odak noktası haline geldi.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de "saldırıya uğrayan şeyin askeri veya silah altyapısı değil, sivil altyapı olduğunu" dile getirdi.

SİVİL ALTYAPIYA SALDIRANA ASKER SALDIRAMAZ: SAVAŞ ÇIKAR

Washington merkezli düşünce kuruluşı Atlantic Council'da görev yapan kıdemli araştırmacı Elisabeth Braw, bu tür hamleleri "gri bölge çatışmaları" çerçevinde tanımlıyor. Saldırıların tam olarak "savaş ve barış arasındaki gri bölgede" konumlandığını vurgulayan Braw, devletlerin bu strateji karşısında yaşadığı çaresizliğe dikkat çekiyor. Braw, “Başka bir ülkenin ordusuna saldırırsanız, o ülkenin ordusu da karşılık verir. Savaşın doğası budur" dedi.

Sivil hedeflerin vurulması durumunda geleneksel savunma mekanizmalarının kilitlendiğine değinen uzman isim Braw, “Oysa sivil altyapıyı hedef alırsanız, o ülke ne yapacak? Askeri yollarla karşılık vermeyecek, çünkü o zaman savaş çıkar” diyerek tehlikeli denklemi özetliyor.

TEHDİTLERİ CİDDİYE ALMAK ZORUNDASINIZ

Tehditlerin etki alanı sadece havacılık sektörüyle sınırlı kalmıyor. Ekim ayı ortasında Fransa'daki süpermarket zincirleri ve kan bankalarının yanı sıra en az dokuz Avrupa ülkesindeki gıda tedarik merkezlerinin soğutma altyapıları siber felaketlerle sarsıldı. Doğan kaosun ardından harekete geçen ABD federal kurumları, hastaneler, gıda perakendecileri ve ulaşım ağlarına yönelttiği uyarı notunda "güçlü kimlik doğrulama yöntemleri kullanarak bu tür faaliyetlere karşı önlem almaya" çağırdı.

Tüm bu jeopolitik zemin üzerinde uçak ihbarlarının ulaştığı korkutucu boyuta işaret eden Braw, "Bu sefer endişe verici olan, sayının bu kadar yüksek olması ve bunların bu kadar kısa süre içinde gerçekleşmiş olması; üstelik tüm bu diğer saldırılar ve Avrupa ülkelerini hedef alan jeopolitik amaçlı suçlar bağlamında gerçekleşiyor" yorumunda bulundu.

Sivil havacılıktaki aksaklıkların devasa maliyetler ürettiğini hatırlatan araştırmacı, "Sektördeki her tehdidi ciddiye almak zorundasınız, ancak özellikle havacılıkta, bir olayın başarılı olması durumunda sonuçları son derece yıkıcı olurdu ve bu yüzden tüm bu yolcu uçaklarının acil iniş yaptığını gördük" dedi. Sürecin insani ve ekonomik faturasına değinen Braw, "Bütün bunlar aksamaya ve yolcular arasında endişeye neden oluyor, ayrıca havayolları için önemli maliyetlere ve kayıplara yol açıyor" değerlendirmesini yaptı.

GİZEMLİ FAİLLER VE REDDEDİLEN SUÇLAMALAR

Avrupa'da soğuk rüzgarlar estiren siber felaketlerin arkasında Rusya yanlısı grupların bulunduğu iddiaları üzerine Kremlin'den jet yanıt geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Moskova'nın söz konusu siber sabotajlarla hiçbir teması bulunmadığını ilan ederek iddiaları "saçma" ve "asılsız" olarak tanımladı.

Royal United Services Institute Program Direktörü Robert Jordan ise suçlamaları tek bir aktöre ihale etmenin "cazip" görünebileceğini, ancak meselenin daha karmaşık olduğunu ifade etti.

Jordan, "Elbette, Rus ve İranlı grupların benzer faaliyetler yürütmek üzere güvenli iletişim uygulamalarını kullanarak çevrimiçi olarak insanları işe aldıklarına dair sağlam temellere dayanan örnekler var" diyerek karanlık iddialarda bulundu. Bununla birlikte, herhangi bir devlet yapısına bağlı olmayan yapıların da sistem açıklarını zorlayarak "kaos yaratma" peşinde olabileceği ihtimali masada tutuluyor.

Adli makamlar da çok yönlü bir takip başlatmış durumda. Agence France-Presse'in (AFP) aktardığına göre Paris Savcılığı, bomba tehdidi içeren e-postaları derinlemesine inceliyor. Fransız savcılar soruşturmanın temel hedefini "bu yanlış bilgiyi yayan e-postaların yazarlarını bulmak ve yabancı güçlerle olası bağlantılarını belirlemektir." şeklinde duyurdu.

Tehdit mesajlarının altında yer alan "Male Devleti savaşçıları" imzası, Rusya menşeili radikal bir yapıyı işaret etse de grubun kurucusu Vladislav Pozdniakov, "hareketin 2021'den beri var olmadığını" savunarak suçlamaları geri çevirdi.

Güvenlik konseptinin baştan aşağı değişmesi gerektiğini vurgulayan Jordan, "Bunu kimin yaptığını tespit etmek, Avrupa genelindeki kolluk kuvvetleri ve güvenlik hizmetleri için öncelik sıralamasında hızla yükselecek" tahmininde bulunurken, "Bu arada, havayolları ve havaalanlarının, sistemin ne kadar ek güvenlik incelemesine dayanabileceğini belirlemek için bir araya gelmesi muhtemel" sözleriyle alınacak sert tedbirlerin sinyalini verdi.

TEHDİT EDENİ TEHDİT EDEMEZSİN

Demokratik hukuk devletlerinin bu hibrit taarruzlar karşısında büyük bir açmaz yaşadığını vurgulayan Braw ise tablonun ne kadar "ciddi" boyutlara ulaştığını şu çarpıcı tespitlerle noktaladı:

“Kanunlara saygılı bir demokrasi olarak, 'Eğer havayollarımızı tehdit ederlerse, biz de onları tehdit ederiz' diyemezsiniz. Demokrasiler böyle işlemez, ancak bu tür faaliyetlerin yayılmaya devam etmesine de izin veremezsiniz ve bu, günümüzde Avrupa hükümetleri için her gün karşılaşılan bir ikilemdir.”