Yargıtay, iş dünyasındaki dijital takip ve fesih uygulamalarına ilişkin çok tartışılacak bir karara imza attı. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın köşesine taşıdığı emsal niteliğindeki davada, kapalı bir WhatsApp grubundaki özel yazışmaların başka bir çalışan tarafından gizlice elde edilerek patrona sunulması üzerine açılan davanın seyri baştan aşağı değişti.

Yargıtay, hukuka aykırı yollarla ele geçirilen kapalı grup mesajlarının işçinin sözleşmesini feshetmek için gerekçe gösterilemeyeceğini hükme bağlarken, fazla çalışma alacaklarında ise imzalı bordro ve somut ispat şartının katı bir şekilde uygulanması gerektiğini vurguladı.

KAPALI GRUPTAKİ KELİMELER MAHKEMELİK OLDU

Olay, bir şirkette satış takım lideri olarak görev yapan bir çalışanın başından geçti. Çalışanın da yer aldığı, dışarıya kapalı WhatsApp grubundaki yazışmalar, grupta bulunan başka bir çalışan tarafından habersizce işverene servis edildi. Ekran görüntülerini alan işveren, mesajların kaba ve çirkin sözler içerdiğini ileri sürerek İş Kanunu kapsamında haklı nedenle fesih yoluna gitti ve çalışanı tazminatsız şekilde işten çıkardı.

İşten çıkarılan satış takım lideri ise mesajların hukuka aykırı yöntemlerle ele geçirildiğini, kapalı gruptaki konuşmaların fesih gerekçesi yapılamayacağını belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile ödenmeyen fazla çalışma ücretlerinin tahsili talebiyle yargıya başvurdu.

İLK DERECE MAHKEMESİ VE İSTİNAF SAFHASI

Davayı inceleyen İlk Derece Mahkemesi, söz konusu WhatsApp grubunun genele açık olmadığını ve işverenin iddialarını yazılı belgeyle kanıtlayamadığını saptadı. Feshin haksız olduğuna hükmeden mahkeme, çalışana kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesine karar verdi. Ayrıca dosyaya yansıyan tanık ifadeleri doğrultusunda haftalık 10 saatlik fazla mesai ücreti de alacak kalemlerine eklendi.

İşverenin karara itiraz etmesi üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesine (İstinaf) taşındı. İstinaf dairesi, dosyada yer alan tek ekran görüntüsünün muhatabının belli olmadığını, işverene ya da diğer çalışanlara doğrudan bir hakaret içermediğini tespit etti. Feshin haksızlığını onaylayan İstinaf, fazla çalışma hesabını da yeterli bularak işverenin itirazını esastan reddetti.

YARGITAY SÖZÜ SÖYLEDİ: GİZLİ MESAJLA FESİH OLMAZ

İstinaf kararının ardından dosya Yargıtay’ın önüne geldi. Yargıtay, yaptığı hukuki incelemede özel yazışmaların gizliliği ve delil niteliğine dair net bir sınır çizdi. Gizlilik ihlaliyle elde edilen WhatsApp kayıtlarının haklı fesih sebebi sayılamayacağını karara bağlayan Yargıtay, hukuka aykırı verilerle iş akdinin feshedilemeyeceğini belirterek işçinin kıdem ve ihbar tazminatı haklarını koruma altına aldı.

Bununla birlikte yüksek mahkeme, giydirilmiş ücret hesaplamasında usul hatası yapıldığını belirledi. Tazminata esas alınan eklerin tespitinde fesih tarihinden geriye doğru son 1 yılın ortalamasının alınması gerekirken, 2022 yılının ilk 9 ayının dikkate alınmasını hatalı bularak kararı bu yönden bozdu.

FAZLA MESAİ ALACAĞINDA KATI İSPAT KURALI

Yargıtay, davanın fazla çalışma alacaklarına ilişkin kısmında ise çalışan aleyhine dikkat çeken bir usul vurgusu yaptı. Fazla çalışma taleplerinde ispat kurallarının katı bir şekilde uygulanması gerektiği hatırlatılan kararda şu hususlar öne çıktı:

İşçinin imzasını taşıyan ve ihtirazı kayıt yer almayan bordroların sahteliği kanıtlanıncaya kadar kesin delil sayılacağı belirtildi. Davacı işçinin dava dilekçesinde net çalışma saatlerini somutlaştırmadığı, tanık ifadelerinde ise fazla çalışmaların sürekli değil sadece “denetleme zamanı” gibi istisnai dönemlerde yapıldığının ifade edildiği aktarıldı. Yazılı belge ve somut delil bulunmadığı gerekçesiyle, fazla çalışma ücreti talebinin kabul edilmesi hatalı bulunarak karar bozuldu.

İSA KARAKAŞ: "EĞRİ CETVELDEN DOĞRU ÇİZGİ ÇIKMAZ"

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, köşesinde Yargıtay’ın bu tarihi emsal kararını değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"‘Evdeki hesap çarşıya uymaz’ misali, işverenlerin fevri kararlarla ve hukuka aykırı yollardan elde edilen özel yazışmaları dayanak yaparak işçi çıkarması hukuki bir duvara çarpmaktadır. ‘Eğri cetvelden doğru çizgi çıkmaz’ atasözümüzde olduğu gibi, hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerle de haklı bir fesih yapılamayacağı bu kararla bir kez daha mühürlenmiştir."

"Bu tarihi karar, dijitalleşen dünyada özel hayatın gizliliğinin ve hukuka uygun delil elde etme zorunluluğunun iş hukukundaki sarsılmaz kalesidir. İşverenler ne kadar haklı görünürlerse görsünler, işçilerinin rızası dışındaki gizli WhatsApp yazışmalarını bir sopa gibi kullanamazlar. Hak, haklı yoldan aranmalıdır; aksi hâlde ‘kaş yaparken göz çıkarılır’ ve haksız duruma düşülür."

"Diğer taraftan karar, adaletin çift taraflı bir kılıç olduğunu gösterir. İşçi de soyut iddialarla, net çalışma saatlerini ortaya koymadan ve somut delil sunmadan havada kalan iddialarla fazla mesai ücreti talep edemez. Herkes emeğinin de hakkının da sınırını hukuk dairesinde bilmelidir."