Türkiye'de sigara kullanımına karşı yeni tedbirler gündeme geldi. AK Parti, tütün ürünlerinin satışını ve kullanımını kontrol altına almak amacıyla yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalışıyor. Sağlık Bakanlığı bürokratlarının AK Parti grubuna yaptığı sunumlarda, Türkiye'de yıllık sigara tüketiminin 8,5 milyar pakete ulaştığı bilgisi paylaşıldı.
Sunumlarda kadınlarda sigara kullanımındaki artış da dikkat çekti. 2008-2025 döneminde kadınların sigara kullanım oranının yüzde 35 yükseldiği, erkeklerde ise aynı dönemde gerileme yaşandığı belirtildi. Özellikle kadınlara yönelik pazarlanan ince (slim) sigaralar da değerlendirmeye alınan başlıklar arasında yer aldı.
SİGARA SATIŞINA HES KODU BENZERİ TAKİP SİSTEMİ
Yeni düzenleme kapsamında sigara satışlarının kontrol altına alınması için salgın döneminde kullanılan Hayat Eve Sığar (HES) koduna benzer bir takip sistemi kurulması seçenekler arasında değerlendiriliyor.
Ancak sistemin kısa sürede hayata geçirilmesinin kolay olmadığı ifade ediliyor. Sağlık Bakanlığının teknik altyapısının böyle bir uygulamaya imkân verebileceği belirtilirken, sigara satışlarının bakkal, büfe ve market gibi çok sayıda işletme üzerinden yapılması kurumlar arası koordinasyonu zorunlu kılıyor.
Bu nedenle başta Ticaret Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumların ortak çalışma yürütmesi gerekiyor. Takip sisteminin altyapısı tamamlanana kadar mevcut denetimlerin sıklaştırılması ve yaptırımların artırılması hedefleniyor.
ÇOCUKLARA SİGARA SATAN İŞLETMELERE RUHSAT YAPTIRIMI
Düzenlemenin öncelikli başlıklarından birini 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesi oluşturuyor. Mevcut mevzuatta çocuklara sigara satışı yasak olmasına rağmen uygulanan yaptırımların yeterince caydırıcı olmadığı değerlendiriliyor.
Yeni düzenlemeyle çocuklara sigara sattığı tespit edilen işletmelerin ruhsatlarının belirli bir süre askıya alınması ve ticari faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması üzerinde duruluyor. İhlalin tekrarlanması durumunda daha ağır yaptırımların uygulanması da gündemde.
SİGARA CEZALARINDA ARTIŞ GÜNDEMDE
Sigara yasağına ilişkin idari para cezalarının artırılması da yeni düzenleme hazırlığının önemli başlıkları arasında bulunuyor.
2026 yılı itibarıyla kapalı alanlarda sigara içenlere 1.764 TL idari para cezası uygulanıyor. Sigara yasağına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere ise ihlalin niteliğine göre 24 bin 440 TL ile 122 bin 660 TL arasında ceza kesilebiliyor.
Tekrarlanan ihlallerde cezalar artırılırken üçüncü ihlalde iş yerinin 10 günden bir aya kadar kapatılması mümkün olabiliyor. Yeni hazırlık kapsamında mevcut ceza tutarlarının yeniden değerlendirilmesi ve özellikle işletmelere yönelik yaptırımların daha caydırıcı hâle getirilmesi planlanıyor.
SİGARA DENETİMLERİ SIKILAŞTIRILACAK
Kapalı alanlarda sigara yasağı ihlallerinin arttığı ve mevcut denetimlerin yeterince etkin yürütülmediği yönündeki değerlendirmeler de düzenleme hazırlığında etkili oldu.
Bu kapsamda bakanlıklara bağlı denetim ekiplerinin saha kontrollerinin artırılması, kurumlar arası çapraz denetimlerin sıklaştırılması ve tespit edilen ihlallere yönelik yaptırımların daha etkin uygulanması hedefleniyor.
Yeni düzenlemenin hayata geçirilmesiyle sigara satışından kapalı alanlardaki kullanıma kadar farklı alanlarda kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
