ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni bütçe planı Beyaz Saray’da deprem etkisi yarattı. Askeri harcamalarda Reagan dönemini bile gölgede bırakan devasa bir artışa imza atan Trump, işçi sınıfının can damarı olan sosyal programlarda ise Cumhuriyet tarihinin en büyük kesintilerinden birine hazırlanıyor. Kapalı kapılar ardında “Tek odak noktamız ordu” diyen Trump’ın bu hamlesi, kendi seçmen tabanında büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Amerika Birleşik Devletleri, Başkan Donald Trump’ın sunduğu ve “devletin yapısını değiştirecek” kadar sert hamleler içeren yeni bütçe planını konuşuyor. Seçim meydanlarında “önce halk” diyen popülist lider, bugün gelinen noktada savaş masraflarını işçi sınıfının omuzlarına yükleyen müdahaleci bir politika izlemekle eleştiriliyor. Pentagon için talep edilen 1,5 trilyon dolarlık devasa bütçe ve İran çatışması için istenen ek 200 milyar dolar, ABD'yi fiilen "savaş zamanı ekonomisi"ne geçiriyor.

“GEREKİRSE VERGİLERİ ARTTIRSINLAR”

Beyaz Saray’ın YouTube sayfasında yanlışlıkla canlı yayınlanan ve kısa süre sonra silinen Paskalya yemeği görüntülerinde Trump, konuklarına hitaben yaptığı o konuşmada, yönetiminin yeni rotasını şu sözlerle itiraf etti: “Savaşlarla uğraşıyoruz. Kreşlerle, Medicaid ile, Medicare ile, tüm bu bireysel şeylerle ilgilenemeyiz. Tek bir şeye odaklanmalıyız: askeri koruma. Ülkeyi korumalıyız." Federal hükümetin bu programları “finanse etmesinin mümkün olmadığını” savunan Trump, topu eyaletlere atarak, “Gerekirse vergileri artırsınlar, yük onların omuzlarında” ifadelerini kullandı.

TOPLUMUN TEMEL DİREKLERİNE DARBE!

Trump’ın bütçe planı, ABD’nin geleceğini tehlikeye atma pahasına askeri bir güç makinesine dönüştürmeyi hedefliyor. Savunma harcamalarındaki %42’lik artış, Başkan Reagan dönemini aşarken, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana görülen en yüksek harcama hızına yaklaşıyor. Pentagon’un kasası dolarken, toplumun temel direkleri olan kurumlar ise adeta budanıyor.

İşte o şok kesintiler:

• Çevre Koruma Ajansı (EPA): %52 kesinti
• Ulusal Bilim Vakfı: %55 kesinti
• Küçük İşletmeler İdaresi: %67 kesinti
• Savunma dışı genel harcamalar: Yüzde 10 yani 73 milyar dolarlık dev kesinti!

JD VANCE’E YENİ GÖREV: "DOLANDIRICILIK ÇARI"

Trump, bu devasa kesintileri “yolsuzluk ve israf” argümanıyla savunuyor. Cuma günü Truth Social hesabından paylaşımda bulunan Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance’i "Dolandırıcılık Çarı" olarak atadığını açıkladı. Vance’in görevi, özellikle Demokratların yönettiği eyaletlerdeki federal bütçe açıklarını kapatacak "yolsuzlukları" bulup çıkarmak olacak. Beyaz Saray, tasarrufun ana kaynağı olarak "uyanışçı" (woke) projeleri ve LGBTQ odaklı programları hedef gösteriyor.

İKTİDARA TAŞIYAN İŞÇİ SINIFIYLA KARŞI KARŞIYA

Ancak Trump için zamanlama oldukça riskli. İran ile yaşanan gerilim nedeniyle popülaritesi düşen ve artan benzin fiyatları yüzünden ekonomik güvenilirliği sarsılan Trump, ikinci döneminin en düşük onay oranlarını görüyor. Trump’ı iktidara taşıyan işçi sınıfı, yaşlılar ve kırsal kesimdeki seçmenler, aslında askeri bütçeyi beslemek için kesilen o sosyal programlara en çok ihtiyaç duyan kesim. Şimdi gözler Kongre’deki Cumhuriyetçilere çevrildi: Kendi seçmenlerinin hayat damarlarını kesen bu bütçeye "evet" mi diyecekler, yoksa sadakati her şeyin önünde tutan Trump ile yollarını mı ayıracaklar?