Orta Doğu ve Ukrayna'daki çatışmalar, küresel enerji piyasalarında kış mevsimi öncesinde ciddi bir dizel yakıt krizini tetikliyor.

Geçen yıl küresel dizel ihracatının üçte birini karşılayan bölgelerdeki aksaklıklar; sanayi, ulaşım ve ısınma sektörlerinde büyük tedarik endişelerine yol açıyor.

TEDARİK ZİNCİRİNDE SAVAŞ ENGELİ

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan nakliye sorunları, Basra Körfezi'ndeki rafinerilerin zarar görmesi ve Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine yönelik hamleleri ihracatı doğrudan kısıtladı.

Geçtiğimiz dönemde küresel dizel arzının %33'ünü sağlayan bu kritik hatların aksaması, dünya genelinde stokların eritilmesine neden oldu.

AVRUPA NEDEN EN HASSAS BÖLGE?

Yetersiz işleme kapasitesine sahip olan ve dışarıdan yakıt ithalatına en çok ihtiyaç duyan Avrupa ülkelere kış öncesi alarm veriyor.

AB'nin Rus ham petrolü ve rafine ürünlerine yönelik uyguladığı yaptırımlar da tedarik kanallarını daraltıyor. Belirtilene göre Avrupa'daki dizel stokları Mart ayından bu yana yaklaşık %30 oranında geriledi.

DİZEL FİYATI PETROLÜ KATLADI: %40'LIK ARTIŞ

Piyasalardaki arz daralması, fiyatlara doğrudan yansıdı. ICE Futures Europe dizel fiyatı, 18 Haziran'daki dip seviyesinden bu yana %40'a yakın bir artış kaydetti.

Aynı dönemde Brent ham petrolünün yalnızca %5 yükselmesi, krizin petrolden ziyade rafine dizel arzında yoğunlaştığını kanıtlıyor.

ABD VE ASYA KENDİ İHTİYACINA ODAKLANIYOR

ABD ve Asya'daki rafineriler yüksek kapasiteyle çalışsa da artan yerel talepler ihracatı kısıtlıyor.

• ABD'den Avrupa'ya yapılan sevkiyatların, iç piyasadaki kışlık ısıtma yakıtı talebi nedeniyle düşmesi bekleniyor.
   
• Benzer şekilde Asya'da da üreticilerin dizel ve gazyağı kullanımına ağırlık vermesi, küresel piyasaya sunulan yakıt miktarını azaltıyor.
   

Uzmanlar, bu krizin geçici bir dalgalanma olmadığını, yüksek fiyatların nakliye maliyetleri üzerinden küresel enflasyonu kış boyunca tetikleyeceğini vurguluyor.