Anthropic tarafından geliştirilen yapay zeka asistanı Claude, ABD’nin San Francisco kentindeki bir perakende mağazasının yönetimini üstlendi. Time dergisinin aktardığı bilgilere göre Claude, bu süreçte bir çalışanını işten çıkarma kararı aldı.

Daha önce algoritmik denetim sistemleri ve benzeri otomatik mekanizmalar aracılığıyla çok sayıda işten çıkarma gerçekleştirilmişti. Ancak bu olay, yönetici konumundaki bir yapay zekanın kendi çalışanlarından birinin işine son verdiği bilinen ilk örnek olarak öne çıktı.

Yapay zeka araştırmaları yapan Andon Labs, bu yılın başında yapay zeka ajanlarının bir işletmeyi insan müdahalesi olmadan ne ölçüde yönetebileceğini test etmek amacıyla projeyi başlattı.

CLAUDE ÇALIŞANINI İŞTEN ÇIKARDI: 23 VARDİYANIN 17’SİNE GEÇ KALDI

Yapay zekanın yeteneklerini ve ekonomide oluşturabileceği olası etkileri test etmek amacıyla tasarlanan deney kapsamında, Claude’un yönettiği mağazada gerçek iş sözleşmeleri bulunan çalışanlar görev yaptı.

Deney sürecinde Claude, bir çalışanın 23 vardiyanın 17’sine geç kaldığını tespit ederek iş akdinin sonlandırılmasına karar verdi.

Ancak yapay zekanın çalışanın sürekli geç kaldığını fark etmesinin uzun sürdüğü belirtildi. Bu gecikmenin nedenleri arasında Claude’un hafıza kapasitesine ilişkin sınırlamaların bulunduğu ifade edildi.

CLAUDE’UN “HAFIZASI SİLİNDİ”: GEÇ KALAN ÇALIŞANLARA GÖZ YUMDU

Yapay zeka asistanı Claude’un çalışanlar için hazırladığı kılavuzun, sınırlı çalışma belleği nedeniyle sistemden silindiği belirtildi.

Araştırmacılar, kılavuzun kaybolmasının Claude’un yönetim yaklaşımını etkilediğini ve yapay zekanın çalışanlarına karşı aşırı hoşgörülü davranmasına yol açtığını tespit etti. Claude’un, işe geç kalan çalışanlara endişelenmemeleri yönünde telkinde bulunduğu aktarıldı.

CLAUDE’UN İŞTEN ÇIKARMA KARARI İNSAN MÜDAHALESİYLE GELDİ

Claude’un yönettiği mağazada gerçekleşen işten çıkarma sürecinin tamamen yapay zekanın bağımsız kararıyla gerçekleşmediği ortaya çıktı. Yönetim kayıtları, Claude’un süreç boyunca Andon Labs çalışanlarının düzenli müdahalesine ihtiyaç duyduğunu gösterdi.

Yapay zeka, daha önce belirlenen kuralları ve çalışanın tekrarlanan gecikmelerini ancak bir yöneticinin yönlendirmesi sonrasında fark edebildi.

Claude ilk etapta işten çıkarma yerine çalışana resmi uyarı verilmesini önerdi. Ancak Andon Labs çalışanının personelle daha önce sözlü görüşmeler yaptığını belirtmesi ve yönlendirici bir soru yöneltmesinin ardından Claude, iş akdinin sonlandırılması yönünde karar verdi.

Yapay zeka yöneticisinin yönettiği mağaza 5 ayda 39 bin dolar kaybetti
Deneyin finansal sonuçları da yapay zekanın işletme yönetimindeki performansına ilişkin soru işaretlerini artırdı. Mağazanın 100 bin dolarlık mali bakiyesi, beş ay içinde 61 bin dolara geriledi.

Andon Labs CEO’su Lukas Petersson, yaşanan kayıpta Claude’un fazla yumuşak yönetim anlayışı ve ticari sezgisinin yetersiz olmasının etkili olduğunu belirtti.

Petersson, yapay zeka modellerinin hedeflere ulaşma konusunda daha kararlı ve sert davranacak şekilde eğitildiğini ifade ederek, “Fakat bu, insanların içinde yaşamak istemeyeceği bir gelecek olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

META’YA YAPAY ZEKA DESTEKLİ İŞTEN ÇIKARMA DAVASI

Meta’nın 26 mevcut ve eski çalışanı, şirketin toplu işten çıkarmalarda yapay zeka algoritmalarından yararlandığı iddiasıyla Kaliforniya’nın Oakland kentindeki federal mahkemede toplu dava açmıştı.

CBS News’un haberine göre davacılar, şirketin kullandığı otomatik sistemlerin engelli çalışanlar ile yasal sağlık veya aile izninde bulunan personeli haksız biçimde hedef aldığını öne sürdü.

Yapay zeka işten çıkarmaları tersine mi dönecek? Uzmanlardan dikkat çeken tahmin
Time dergisinin mayıs ayında yayımladığı habere göre, ABD merkezli teknoloji şirketi Oracle bir ay içinde yaklaşık 30 bin çalışanını işten çıkardı. Haberde, bu çalışanların yürüttüğü bazı görevlerin yapay zeka sistemleri tarafından devralındığı ve söz konusu sistemlerin bir bölümünün işten çıkarılan personelin aktardığı bilgilerle eğitildiği belirtildi.

Şirket çalışanlarından yaptıkları işleri ayrıntılı şekilde anlatmaları istenirken, bu bilgilerin kurumsal yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde kullanıldığı aktarıldı.

Öte yandan Forrester analistleri, şirketlerin insan kaynağını erken aşamada yapay zekayla ikame etmenin operasyonel sorunlarını fark etmesiyle, yapay zeka nedeniyle gerçekleştirilen işten çıkarmaların yarısından fazlasının geri alınabileceğini öngörüyor.

Gartner verileri de benzer bir tabloya işaret ediyor. Buna göre yapay zeka entegrasyonu nedeniyle müşteri destek birimlerindeki çalışanlarını işten çıkaran şirketlerin yaklaşık yarısı, 2027’ye kadar bu personelin bir bölümünü yeniden işe almak zorunda kalabilir.