Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında arz endişelerini gelecek yaza taşıyor. Körfez'den LNG sevkiyatlarının aksaması, Avrupa ve Asya'yı aynı kargolar için rekabete iterken, alıcılar alternatif tedarikçilere yöneliyor. Vadeli fiyatlar ise arz sıkışıklığının kış aylarıyla sınırlı kalmayabileceğine işaret ediyor.

"ÇATIŞMANIN UZAYACAĞI BEKLENTİSİ"

Uluslararası Doğalgaz Birliği (IGU) Genel Sekreteri Menelaos Ydreos, vadeli piyasaların çatışmanın uzayacağı beklentisini yansıttığını belirtti. Avrupa'nın depolarını yeniden doldurma ihtiyacı nedeniyle LNG kargolarında Asya ile rekabet ettiği ifade edildi. Asya gösterge LNG fiyatı Platts JKM, eylül ortasında 30 dolar/MMBtu seviyesine yükselirken, Avrupa'ya teslimat fiyatı 24,62 dolar oldu. LNG fiyatları savaşın başlamasından bu yana iki kattan fazla artarak çok yıllık zirvelere ulaştı.

"30 DOLARIN ÜZERİ KRİTİK EŞİK"

Asya'daki bazı alıcıların yüksek fiyatlara rağmen LNG almaya devam etmesi de piyasadaki rekabeti artırıyor. Pakistan ve Bangladeş'in MMBtu başına 25 doların üzerinde kargolar aldığı belirtilirken, Hindistan'daki sanayi alıcıları için 30 doların üzeri kritik eşik olarak gösteriliyor. Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın sürmesi halinde LNG fiyatlarının bu kış 35 dolar/MMBtu seviyesine ulaşabileceği öngörülüyor.

KÖRFEZ'DEKİ KRİZİN FATURASI AĞIRLAŞIYOR

Körfez'deki gelişmeler nedeniyle 36 milyon tonluk LNG arzının kaybedilmesi bekleniyor. Ancak yeni kapasite artışları sayesinde küresel net kaybın yaklaşık 5 milyon ton, yani küresel arzın yüzde 1-1,5'i seviyesinde kalabileceği belirtiliyor. Buna rağmen piyasadaki arz baskısının tamamen ortadan kalkması beklenmiyor.

Avrupa'nın ocak ayından itibaren Rus LNG'sine yasak getirme planı da piyasadaki belirsizliği artıran unsurlar arasında yer alıyor. Rus LNG kargolarının alternatif alıcılara yönelmesi ihtimali bulunsa da sevkiyatlarda yaşanabilecek aksaklıkların arz baskısını artırabileceği değerlendiriliyor.

KÜRESEL TEDARİK HARİTASI YENİDEN ÇİZİLİYOR

Körfez kaynaklı arzın aksamasıyla birlikte LNG alıcıları Batı Afrika'dan Endonezya'ya kadar uzanan alternatif kaynakları değerlendiriyor. Tayland; Umman, Kuzey Amerika ve Batı Afrika'yı, Bangladeş ise Endonezya, Avustralya ve Çin'i alternatif tedarik noktaları olarak değerlendiriyor. Öte yandan Arjantin, Doğu Timor ve Tanzanya gibi yeni üreticiler için de fırsatlar ortaya çıkıyor. Doğu Timor, Greater Sunrise sahası için 5 milyon tonluk, Bayu-Undan gazı için ise 1,5 milyon tonluk iki LNG tesisi planlıyor.

"UZUN VADELİ ANLAŞMALARA YÖNLENDİRİYOR"

Yükselen spot LNG fiyatları, Asyalı alıcıları uzun vadeli anlaşmalara yönlendiriyor. Önümüzdeki üç-dört yılda, özellikle ABD'de devreye girmesi beklenen yeni kapasitenin uzun vadeli sözleşme fiyatlarını görece istikrarlı tutması bekleniyor. Alıcılar fiyat oynaklığından korunmaya çalışırken, üreticiler de gelecekteki arzı şimdiden satmaya yöneliyor. Avrupa'da ise metan emisyonlarına ilişkin AB kuralları uzun vadeli anlaşmaların yapılmasını zorlaştırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.