Değerli metaller piyasasında ekim ayının sonuna yaklaşılırken gümüş tarafında adeta tam anlamıyla bir yaprak dökümü yaşanıyor. 30 Ekim Cuma günü uluslararası piyasalarda ons gümüş gün içinde yüzde 2,1’e varan keskin değer kayıplarıyla sarsılırken, altındaki gerileme ise yüzde 0,6 civarında kalarak çok daha sınırlı bir düzeyde gerçekleşti.
Ay başında 60 doların üzerinde alıcı bulan ve rekor seviyelerde dolaşan gümüş ons fiyatı, yaşanan sert satış dalgasıyla birlikte 52 dolar seviyelerine kadar geri çekildi. 29 Ekim kapanış verileri baz alındığında gümüşün aylık bazdaki toplam değer kaybı yüzde 12,6 gibi devasa bir orana ulaşırken, altın aynı dönem içinde yalnızca yüzde 3,6 gerileme kaydetti.
Ortaya çıkan son tabloda gümüşteki değer kaybı, altının kaybını yaklaşık 3,5 kat aşarak iki emtia arasında ciddi bir uçurum oluşturdu. İki değerli metal arasındaki bu tarihi ayrışmayı gözler önüne seren altın-gümüş oranı, eylül sonunda yaklaşık 70 seviyesindeyken 29 Ekim itibarıyla 77 civarına tırmandı. Bu rasyonun yukarı yönlü sert fırlayışı, altının gümüş karşısında belirgin bir güç kazandığını gösterdi.
Piyasalarda yaşanan bu derin kırılmanın arka planındaki ana etken ise iki metalin işlevsel kullanım alanlarındaki temel farklılıktan kaynaklanıyor. Altın, daha ziyade yatırım portföyleri ve merkez bankası rezervleriyle güvenli liman işlevi görerek öne çıkarken; gümüş, sanayi üretiminde de yoğun bir biçimde ham madde olarak kullanılıyor. Bu dinamik nedeniyle küresel ekonomik büyümeye ve sanayi çarklarına ilişkin kaygılar, gümüş fiyatlarını altın ve diğer finansal araçlara kıyasla çok daha sert bir şekilde vuruyor.
Sektörün en prestijli kurumu olan Gümüş Enstitüsünün 2026 yılı projeksiyonlarına göre, sanayide kullanılan gümüş miktarının yüzde 2 oranında azalarak yaklaşık 650 milyon onsa gerilemesi öngörülüyor. Eğer bu senaryo gerçekleşirse, sanayi kaynaklı gümüş tüketimi son dört yılın en dip seviyesine inmiş olacak.
Tüketimdeki bu düşüşün merkezinde ise güneş paneli üreticilerinin izlediği yeni stratejiler yer alıyor. Üretim maliyetlerini düşürmeyi hedefleyen yeşil enerji devleri, daha az gümüş kullanan yenilikçi teknolojilere yönelerek gümüş talebini doğrudan baskılıyor. Yapay zekâ altyapıları, dev veri merkezleri, mikro elektronik ve otomotiv sektörlerindeki hızlı büyüme gümüş kullanımını desteklese de bu alanlardaki artışın güneş panellerindeki talep kaybını ne ölçüde telafi edeceği henüz büyük bir soru işareti.
Öte yandan Gümüş Enstitüsü, küresel gümüş piyasasında 2026 yılında yaklaşık 67 milyon ons düzeyinde bir arz açığı oluşabileceğine dikkat çekiyor. Bu tahminin gerçekleşmesi halinde gümüş piyasası üst üste altıncı yılını da ciddi bir fiziki arz açığıyla geride bırakmış olacak. Ancak uzmanlar, piyasadaki arz açığının fiyatları otomatik olarak yukarı taşımayacağını, mevcut fiziki stokların, yatırımcı satışlarının ve finansal piyasalardaki makro ekonomik beklentilerin fiziki sıkışıklığa rağmen fiyatları aşağı çekebildiğini ifade ediyor.
ABD cephesinde beklentilerin üzerinde gelen güçlü ekonomik veriler ve katı seyrini koruyan yüksek enflasyon, Amerikan Merkez Bankası’nın (Fed) faizleri uzun süre yüksek tutabileceği algısını kuvvetlendirdi. Faiz oranlarının yüksek seyretmesi, faiz getirisi sunmayan altın ve gümüş gibi değerli metallerin cazibesini azaltıyor. Altın, merkez bankalarının aralıksız alımları ve jeopolitik güvenli liman talebi sayesinde bu baskıyı daha sınırlı hissederken; gümüş hem faiz cenderesinden hem de sanayi çarklarının yavaşlama endişelerinden iki koldan darbe alıyor.
Türkiye’deki yatırımcılar açısından gram gümüş fiyatını uluslararası ons fiyatı ile birlikte doğrudan Dolar/TL kuru belirliyor. Bu nedenle küresel ons fiyatındaki sert çöküş, iç piyasadaki gram fiyatına aynı oranda yansımayabiliyor. Dolar kurunda yaşanan yukarı yönlü ivme, küresel fiyat kaybının TL bazındaki etkisini kısmen dengeleyici bir unsur olarak hareket ediyor.
Analistler, gümüşe yatırım yapacakların fiziki taraftaki alış-satış makasına azami dikkat göstermesi gerektiğinin altını çiziyor. Özellikle kısa vadeli al-sat işlemlerinde bu makas aralığı elde edilecek getiriyi önemli ölçüde eritebiliyor. Önümüzdeki süreçte 50 dolar psikolojik destek seviyesi, Fed’in faiz patikası ve sanayideki talep göstergeleri gümüşün kaderini belirleyecek ana başlıklar olarak yakın takibe alınacak.
KAYNAK : sabah
