AK Parti’nin, gıda enflasyonuyla mücadele çalışmaları kapsamında gündemine aldığı Hal Yasası düzenlemesinde hazırlıklar tamamlanma safhasına geldi.

9 maddelik taslak, AK Parti Grup Başkanlığında, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığının yetkililerinin katıldığı toplantıda masaya yatırıldı.

Düzenlemenin hayata geçirilmesiyle üreticilerin ürünlerini pazara ulaştırırken daha az aracıya ihtiyaç duyması, hal içerisindeki ticaretin belirli kurallara bağlanması ve ürün hareketlerinin dijital ortamda takip edilmesi öngörülüyor.

ÜRETİCİYE DOĞRUDAN SATIŞ İMKÂNI

Yeni düzenlemeyle üretici birliklerinin ürünlerini doğrudan hallere ulaştırarak satış yapabilmesine imkân sağlanacak.

Üretici birlikleri, kendi aracı kuruluşlarını oluşturabilecekleri gibi herhangi bir aracıya başvurmadan da ürünlerini satışa sunabilecek. Bu düzenlemeyle, üreticinin ürününü pazara ulaştırırken komisyonculara olan bağımlılığının azaltılması ve aracı maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanıyor.

HALDEKİ ALIŞVERİŞE SINIRLAMA

Taslakta, hal içerisindeki mal alışverişinin belirli kurallara bağlanması da öngörülüyor. Komisyoncuların birbirlerine ürün satmasının önüne geçilmesi planlanırken, komisyoncuların tacirlere satış yapabilmesine imkân tanınacak.

Buna karşılık tacirlerin birbirlerine, komisyoncuların kendi aralarında ve aracı kuruluşların birbirlerine hal içerisinde doğrudan mal satması engellenecek.

Böylece ürünlerin tüketiciye ulaşmadan önce hal içerisinde tekrar tekrar el değiştirmesinin önüne geçilmesi ve aracılık işlemlerinden kaynaklanan fiyat artışlarının sınırlandırılması hedefleniyor.

YERLİ ÜRÜNE RAF DESTEĞİ

Düzenlemenin bir diğer ayağını yerli ürünlerin satışının artırılması oluşturuyor. Yerli ürünlere market raflarında daha fazla yer verilmesi için çeşitli teşvik mekanizmalarının devreye alınması planlanıyor.

Yerli ürün satan marketlere vergisel avantajlar sağlanması ve zincir marketlerde yerli ürünlerin satışının özendirilmesi üzerinde duruluyor. Rafların büyük bölümünde yerli ürün bulundurulmasının zorunlu hâle getirilmesi de taslakta değerlendirilen başlıklar arasında yer alıyor.

Ayrıca tarımsal kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması hedefleniyor. Böylece üreticilerin örgütlü biçimde pazara ulaşmasının ve yerli ürünlerin satış kanallarının genişletilmesinin önü açılacak.

FAHİŞ KOMİSYONA HAPİS CEZASI

Taslakta, kurallara aykırı hareket eden komisyonculara yönelik yaptırımların ağırlaştırılması da öngörülüyor. Normalin üzerinde komisyon alarak ürün fiyatlarının yükselmesine yol açan aracılara hapis cezası verilmesi planlanıyor. Satış ve fiyat şeffaflığına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyenler için idari para cezalarının yanı sıra hapis cezası uygulanması da değerlendiriliyor.

TARLADAN RAFA DİJİTAL TAKİP

Kayıt dışı ticaretin önlenmesi ve vergi kayıplarının azaltılması maksadıyla ürünlerin tarladan satış noktasına kadar takip edilmesini sağlayacak bir sistem kurulması planlanıyor. Hallerdeki dijital altyapının güçlendirilmesiyle ürün bildirimleri, satış işlemleri ve denetimlerin daha şeffaf yürütülmesi sağlanacak.

Stokların izlenmesi, ürünlerin kalite sınıflandırmasının yapılması ve gıda güvenliğinin denetlenmesinde hallerin sorumlulukları da artırılacak. Bu sayede ürünlerin ticari hareketlerinin kayıt altına alınması ve spekülatif fiyat artışlarına zemin hazırlayan işlemlerin önlenmesi amaçlanıyor.

YIL SONUNDA MECLİS’TE

Düzenlemenin yıl sonunda Meclis Plan ve Bütçe Komisyonuna sunulması planlanan mali torba kanun teklifine eklenmesi gündemde. Hal Yasası’nın ayrı bir kanun teklifi olarak Meclis’e sunulması seçeneği de değerlendiriliyor.