Uzun yıllardır sınırlı sayıda küresel firmanın kontrolünde bulunan hibrit şeker pancarı tohumunda Türkiye önemli bir eşiği aştı.
20 yılı aşkın bir çalışmanın ürünü olan yerli hibrit şeker pancarı tohumları çiftçinin kullanımına sunuldu. Yerli tohumlar tescillenerek ticarileşti. Yeni çeşitler, hem verim hem de şeker oranı açısından rekabetçi.
Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rahim Ada önderliğinde Selçuk Üniversitesi-Pankobirlik işbirliğinde yerli hibrit şeker pancarı ve ayçiçeği tohumu geliştirildi. Ada, konunun detaylarını ve yeni çalışmalarını Haber7’ye anlattı.
“BU TOHUM DÜNYADA SINIRLI SAYIDA FİRMANIN ELİNDE”
Rahim Ada, hibrit şeker pancarı tohumunun dünyada çok az sayıda firmanın kontrolünde olduğunu belirterek, Almanya, Fransa ve ABD merkezli şirketlerin bu alanda öne çıktığını söyledi.
Ada, Türkiye’de bugüne kadar bu firmaların satış ağı üzerinden üretim yapıldığını ifade etti.
“20 YILLIK ÇALIŞMANIN SONUCUNDA BU NOKTAYA GELDİK”
Çalışmanın uzun soluklu olduğuna dikkat çeken Ada, yaklaşık 20 yılı aşkın bir Ar-Ge süreci sonunda başarıya ulaşıldığını belirtti.
Ada, 2021 yılında Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği (PANKOBİRLİK) ile sözleşme imzalandığını anlatarak, geliştirilen tohumların Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü’ne sunulduğunu ve iki çeşidin tescil aldığını ifade etti. Ada, ayrıca beş çeşidin daha üretim izni aşamasında olduğunu söyledi.
“YERLİ VE MİLLİ ALTERNATİF OLUŞTURDUK”
Türkiye’de bugüne kadar yabancı firmaların hakimiyetinin bulunduğunu vurgulayan Ada, geliştirilen tohumlarla çiftçilere yerli bir alternatif sunduklarını belirtti.
Ada, bu sayede olası kriz, savaş veya ambargo durumlarında dışa bağımlılığın önüne geçileceğini ifade ederek, “Çok uzun soluklu çalışmalar gerektirdiği için dünyada çalışılması zor ve problemli bitkiler arasında yer alıyor. Şeker pancarında en büyük zorluk, bitkinin biyolojisinin hızlı ilerlemeye elvermemesi. Ancak özel sektörün desteği ve üniversitenin sağladığı imkanlarla bu kritik eşiği aştık. Tohumlarımız ticarileşti ve bu yıl itibarıyla çiftçilerimizin kullanımına sunuldu” dedi.
“ÜRÜNLERİMİZ TÜRKİYE ŞARTLARINA DAHA UYGUN”
Geliştirilen tohumların Türkiye koşullarında üretildiğine dikkat çeken Ada, bu nedenle ürünlerin yerli iklime ve toprağa daha uyumlu olduğunu söyledi.
Ada, uluslararası firmaların tohumlarıyla yapılan karşılaştırmalarda benzer, bazı durumlarda ise daha iyi performans elde edildiğini vurguladı.
“HEM VERİM HEM ŞEKER ORANI YÜKSEK”
Tohumların yüksek kök verimi ve yüksek şeker oranına sahip olduğunu belirten Rahim Ada, şeker fabrikalarında “digesyon” olarak adlandırılan işleme veriminde de istenilen seviyelere ulaşıldığını ifade etti.
Bu durumun çiftçiler açısından da kazançlı olacağını dile getiren Ada, ayrıca bitki hastalıklarına karşı dayanıklılığın da önemli avantajlar arasında yer aldığını söyledi.
“TİCARİ SATIŞLAR BAŞLADI”
PANKOBİRLİK ile yapılan iş birliği sayesinde tohumların üretim, işleme ve pazarlama süreçlerinin tamamlandığını belirten Ada, ürünlerin bu yıl itibarıyla çiftçilerin kullanımına sunulduğunu ifade etti.
Rahim Ada, önümüzdeki yıllarda üretimin kademeli olarak artırılacağına işaret etti.
“İHRACAT HEDEFİ VAR”
Yurt içi satışların başladığını belirten Ada, Rusya Federasyonu ve Türk Cumhuriyetleri başta olmak üzere yurt dışı pazarlara açılma hedefi bulunduğunu söyledi.
Bu doğrultuda görüşmelerin sürdüğünü ve uluslararası talebin oluştuğunu aktaran Ada, “Dünyadaki bu alanda çalışan firma sayısı sınırlı olduğu için tohumlarımıza bir ekstradan ilgi var” diye konuştu.
“2028’DE TAM KAPASİTEYE ULAŞILACAK”
Üretim planlamasına ilişkin bilgi veren Ada, 2027’de orta seviyeye, 2028 itibarıyla ise hem yurt içi hem yurt dışı talebi karşılayacak kapasiteye ulaşılacağını belirtti.
Şeker pancarında üretim planlarının en az iki yıl önceden yapıldığına dikkat çeken Ada, “Pancar tohumunda üniversite öğrencilerimizin, hocalarımızın ve çiftçilerimizin de katkısı var. Onların verdiği güçle bugünlere gelindi” dedi.
“KRİZLERDE DIŞA BAĞIMLILIK SONA ERECEK”
Tohum üretiminin doğası gereği iki yıllık bir süreç gerektirdiğini ifade eden Ada, sistem oturduktan sonra herhangi bir üretim sıkıntısı yaşanmayacağını söyledi.
Ada, bu sayede kriz dönemlerinde Türkiye’nin dışa bağımlılığının ortadan kalkacağını vurguladı.
“PANCARDAKİ MODEL AYÇİÇEĞİNDE DE UYGULANIYOR”
Rahim Ada, şeker pancarının yanı sıra hibrit yağlık ve çerezlik ayçiçeğinde de çalışmalar yürüttüklerini belirterek, bu alanda da yüzde 90 oranında yabancı hakimiyetinin bulunduğunu söyledi.
Halihazırda 7 tescilli ayçiçeği çeşidi olduğunu, 12 çeşidin ise tescil sürecinin devam ettiği bilgisini veren Ada, İstenmesi halinde Türkiye’nin ayçiçeği tohum ihtiyacının hızlı şekilde karşılanabileceğini sözlerine ekledi.
Bakan Çiftçi, Emniyet envanterine alınan T-70 helikopteriyle ilk uçuşunu gerçekleştirdi
KAYNAK : Haber7
