Özbekistan’ın Semerkand ve Buhara şehirlerine Ülke Tv’de yayınlanan “Erkan Aydın ile Türkistan’dan Anadolu’ya” programı için yaptığımız kısa seyahatten izlenimlerimizin sonucusu ile sizlerleyim.
Bugün Türkistan’ın bereketli şehri Buhara’da “Gönül nakışçısı” Şah-ı Naksibendi’nin huzurunda neler hissettim, neler yaşadım anlatmak istiyorum.
Şah-ı Nakşibend, Silsileyi Hacegan’ın 16’ncısı. Bir de Altın Silsile var. Orada da 7’nci sırada zikrediliyor ismi.
Konumuz Nakşibendilik değil elbette. Onun için bu faslı burada şöyle tamam erdirelim:
Tasavvufi geleneğin Türkistan’daki en önemli ismi 11’nci yüzyılda yaşamış olan Yusuf Hamedani. Onun iki önemli talebesi var.
Biz soy olarak kendimizi Ahmet Yesevi atamıza nispet ederiz.
Hem ata babamız Yesevi’yi hem de Hacegan silsilesinin önemli ismi Gujdivani’yi yetiştiren büyük mutasavvıf işte Yusuf Hamedani.
Hamedani’nin öğrencisi Gujduvani, Şah-ı Nakşibend’in tabi olduğu silsilenin başlangıç kutbu!
İşte bu silsilenin en önemli ismi Şah-ı Nakşibend’i ziyaret için Buhara’nın hemen yanı başındaki Kasrı Arifan köyüne gidiyoruz. Mihmandarımız Muhammet Masum Vanlıoğlu Hocam ile birlikte.
Vanlıoğlu Hocam, “Şah-ı Nakşibend’i ziyaret etmeden önce onun vasiyetini yerine getirelim” diyor köye yaklaştığımızda.
“Beni ziyaret etmeye gelenler önce annemi ziyaret etsin” buyurmuş biz de onun sözünü yerine getirelim” diyor.
Aracımızı bıraktığımız otoparktan yürüyerek hızlıca Bibi Arife Fatıma Hanım’ı kabrine doğru yürüyoruz. Çınarların arasından, kiraz ağaçlarının arasından. Çiçek tarhları arasından.
Bibi Arife Fatıma annenin kabrine vardığımızda yakındaki mescidin sahanlığında Kuran-ı Kerim okuyan hocaefendiyi dinleyen ziyaretçilerin arasına karışıyoruz.
Sonrasında, kendimizi Bibi annenin kabrinin başında buluyoruz. Kabrin yanında yüksek bir ahşap direkte Bibi Arife Fatıma Hanım’ın tuğ’u dikkatimi çekiyor.
Şah-ı Nakşibend’in vasiyetini yerine getirip, Bibi Arife Fatıma annenin ayak ucunda durup dua ediyoruz. Sonra edep ile kabristandan ayrılıyoruz.
Yine kiraz ağaçlarının arasından, çiçek tarhlarının arasından, çınarların arasından yürüyoruz bu kez yürüyüşümüze ince bir yağmur da eşlik ediyor. Hava ne soğuk ne sıcak. Yağmur ne hızlı ne yavaş.
Yürüdüğümüz alan çok büyük bir vakfiye. Sahibi Şah-ı Nakşibend. Onun vakfiyesi buralar. Ziraat yapılıyor hala. Meyve ağaçları, çiçek bahçeleri. Asmalar heryerde.
Şah-ı Nakşibend, gençlik yıllarında babasının yanında nakış işlermiş, lakabı ordan geliyor. Sonra işte burada tam da burada geniş arazilerde ziraatçılık yapmış, babasından öğrendiği nakkaşlığı sürdürmüş.
Gönülleri de nakşetmiş burada bu ağaçların yanında, bu köyde, bu toprakta.
Gönülleri öyle bir nakşetmiş ki buradan çıkan taleberi Anadolu’yu mayalamış.
Anadolu’da şu anda İsmailağa’dan, İskender Paşa’ya, Menzil’e, Işıkçılara kadar birçok tarikatın dayandığı nispet ettiği yer işte burası.
Şah-ı Nakşibend’in makamı, toprağı, ekip biçtiği tarlası tabanı, meyva habçeleri, irfan mektepleri…
İşte geldik. Büyükçe bir avlunun etrafında kadınlar mescidi ile erkekler mescidi karşı karşıya. Ortasındaki dut ağacının hemen yanı başında Şah-ı Nakşibend’in kabri.
Önce kabrin tam karşısındaki sahanlıkta sedire çöküyoruz. Yasin-i Şerif okuyoruz. Biz üç kişiydik. Yasin bittiğinde sayımız 20’yi geçmişti. Vanlıoğlu hocam duaya durduğunda, semaya açılan ellerin sayısı çoktan 40’ı geçmişti.
Duadan sonra Şah-ı Nakşibend’in mezartaşını birlikte okuduk.
Şah-ı Nakşibend’in yakın çevremizdeki birçok dostumuzu, arkadaşımızı hala nasıl da mayaladığını konuştuk.
Avluda bir dut ağacı var. Bence çok şey bilip ser verip sır vermeyen sırlılar gibi. Hali tam o hal. Çok şeyi görüp de görmemezlikten gelen bir insan gibi. Sessiz ve her daim gözetleyen bir halde.
Şahitlik ettiklerini içinde tutan bir ermiş gibi duruyor Şah-ı Nakşibend’in hemen yanı başında. Dut ağacının dibinde taptaze renkli çiçekler var.
İçimden herkes çekilip gitse de dut ağacının gövdesine sırtımı dayayıp biraz dalıp gitsem diye düşünüyorum.
Kimbilir kimler ne hallerde geldi buraya. Kimbilir kimler, ne halde ayrıldı buradan.
En yakın şahit işte bu dut ağacı. Dile gelmeyecek elbet dut ağacı biliriz.
Olur ya sırtımızı dayadığımız gövdesinden gönlümüze bir ılık esinti gelir kim bilir?
Şah-ı Nakşibend’in huzurundan ayrılıyoruz, dut ağacı öylece orada olup bitene şahitlik ediyor.
İçimizden şöyle geçiyor: Şah-ı Nakşibend onca yetiştirdiği talebisine ve müridine sırtını dayayıp hiç işle meşgul olmamayı tercih etmemiş bilakis toprağı ekmiş, ağacı büyütmüş, yorganı-yastığı nakşetmiş. Üstüne bir de ariflerin gönüllerini nakşetmiş.
Helal rızık peşinde de koşmuş, gönül nakşetmek için de…
Onun içindir ki bugün hala, Anadolu’da ve dünyanın dört bir yanında milyonlarca mayaladığı müslüman var.
İki günlük Semerkand-Buhara seyahayinden hissemize düşenleri sizlerle paylaştım.
Nasip olur da bir gün Gujduvani’den, Şah-ı Nakşibend’e kadar Altın Silsile’yi de ziyaret edersem, sizlere anlatmak isterim.